Wpis hipoteki

Wpis hipoteki to ujawnienie hipoteki w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości albo dla spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Określenie to może oznaczać zarówno czynność sądu wieczystoksięgowego polegającą na dokonaniu wpisu, jak i jej rezultat widoczny w treści księgi.

Wpis hipoteki ma co do zasady charakter konstytutywny, co oznacza, że hipoteka powstaje dopiero z chwilą jej wpisania do księgi wieczystej. Samo zawarcie umowy ustanawiającej hipotekę lub złożenie oświadczenia właściciela nie wystarcza do jej powstania. Wpis jest dokonywany na podstawie wniosku i dokumentów potwierdzających istnienie podstawy hipoteki. Sprawy dotyczące wpisów rozpoznaje sąd prowadzący księgę wieczystą.

W księdze wieczystej wpis może dotyczyć w szczególności:

• ustanowienia hipoteki i określenia jej sumy,
• wskazania wierzyciela hipotecznego,
• zmiany treści lub zakresu zabezpieczenia,
• przeniesienia hipoteki na innego wierzyciela,
• wykreślenia hipoteki po jej wygaśnięciu.

Wpis określa także, jakie roszczenia są zabezpieczone. Hipoteka może obejmować roszczenie główne oraz wskazane w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu roszczenia uboczne, na przykład należności związane z opóźnieniem w spełnieniu świadczenia. Zakres zabezpieczenia wynika z treści księgi i dokumentów będących podstawą wpisu.

Praktyczne znaczenie wpisu polega na tym, że informuje on osoby trzecie o obciążeniu nieruchomości oraz wpływa na pierwszeństwo zaspokojenia wierzyciela hipotecznego. O kolejności hipotek decyduje co do zasady chwila złożenia wniosku o wpis, z uwzględnieniem reguł dotyczących prowadzenia ksiąg wieczystych. Wpis umożliwia także ustalenie, czy nieruchomość lub spółdzielcze prawo do lokalu jest obciążone i w jakim zakresie. Wykreślenie hipoteki usuwa jej ujawnienie z księgi, ale następuje dopiero po wykazaniu podstawy wygaśnięcia lub zwolnienia zabezpieczenia.