Wolontariusz

Wolontariusz to, w rozumieniu ustawy „Działalność pożytku publicznego i wolontariat”, człowiek, który dobrowolnie wykonuje określone świadczenia i nie otrzymuje za nie wynagrodzenia. Definicja wskazuje więc cztery podstawowe elementy tego pojęcia. Po pierwsze, wolontariuszem może być wyłącznie osoba fizyczna, a nie organizacja, instytucja ani inny podmiot. Po drugie, jej działanie musi mieć charakter ochotniczy, czyli wynikać z własnej decyzji, a nie z przymusu. Po trzecie, wykonywane świadczenia nie mogą być odpłatne. Po czwarte, działania te muszą odbywać się na zasadach przewidzianych w tej ustawie.

Sformułowanie „świadczenia” obejmuje aktywność podejmowaną na rzecz określonego celu lub w ramach wykonywanych zadań, przy czym sama definicja nie wylicza rodzajów takich działań. Istotne jest natomiast, aby mieściły się one w ustawowym modelu wolontariatu. Nie każda pomoc udzielana bez zapłaty automatycznie oznacza więc wolontariat w znaczeniu prawnym. Znaczenie ma zarówno dobrowolność działania, brak wynagrodzenia, jak i zgodność świadczeń z zasadami określonymi w ustawie.

Pojęcie służy do wskazania, kto może być objęty regulacją dotyczącą wolontariatu. Pozwala odróżnić wolontariusza od osoby wykonującej pracę lub inne czynności za wynagrodzeniem, a także od podmiotów, które organizują albo przyjmują świadczenia. W praktyce określenie danej osoby jako wolontariusza wiąże się z tym, że jej aktywność jest oceniana według reguł ustawy, a nie wyłącznie jako nieformalna, prywatna pomoc. Ustalenie wszystkich wskazanych przesłanek ma zatem znaczenie dla prawidłowego zakwalifikowania danej aktywności jako wolontariatu.