Rodzice mają prawo wychowywać dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Oznacza to, że mogą kształtować sposób wychowania w oparciu o wartości i poglądy, które uznają za właściwe. Prawo to nie zostało jednak ujęte jako całkowicie niezależne od sytuacji dziecka. Wychowanie powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka. Należy także brać pod uwagę jego wolność sumienia i wyznania oraz jego przekonania. Z przepisu wynika więc, że wraz z rozwojem i dojrzewaniem dziecka jego osobiste cechy, wolność oraz poglądy powinny być uwzględniane w procesie wychowania. Przepis określa również szczególne zasady dotyczące praw rodzicielskich. Ich ograniczenie albo pozbawienie jest dopuszczalne wyłącznie w przypadkach wskazanych w ustawie. Ponadto może do tego dojść tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Oznacza to, że sama decyzja o ograniczeniu lub pozbawieniu praw rodzicielskich nie może zostać podjęta poza ustawowo określonymi przypadkami ani bez prawomocnego rozstrzygnięcia sądu.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Każdy ma zagwarantowaną wolność sumienia i religii. Obejmuje ona możliwość wyznawania lub przyjmowania religii wybranej przez daną osobę. Swoją religię można uzewnętrzniać samodzielnie albo wspólnie z innymi, publicznie lub prywatnie. Może to nastąpić między innymi przez kult, modlitwę, udział w obrzędach, praktykowanie i nauczanie. Wolność religii obejmuje także posiadanie świątyń i innych miejsc kultu, zależnie od potrzeb osób wierzących, oraz korzystanie z pomocy religijnej w miejscu, w którym dana osoba się znajduje. Rodzice mogą zapewnić dzieciom wychowanie i nauczanie moralne oraz religijne zgodnie ze swoimi przekonaniami. Religia kościoła lub innego związku wyznaniowego, którego sytuacja prawna jest uregulowana, może być nauczana w szkole. Nie może to jednak naruszać wolności sumienia i religii innych osób. Ograniczenie wolności uzewnętrzniania religii jest dopuszczalne wyłącznie na podstawie ustawy i tylko wtedy, gdy jest konieczne dla ochrony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, zdrowia, moralności albo wolności i praw innych osób. Nikt nie może być zmuszany ani do uczestniczenia w praktykach religijnych, ani do nieuczestniczenia w nich. Organy władzy publicznej nie mogą również żądać ujawnienia światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania.

Przepis zapewnia osobom z zagranicy, które przebywają w Polsce, taki sam zakres wolności sumienia i wyznania jak obywatelom polskim. Obejmuje to także osoby określone w przepisie jako bezpaństwowcy. Oznacza to, że samo obywatelstwo albo jego brak nie może być podstawą odmiennego traktowania przy korzystaniu z tych wolności, jeśli dana osoba przebywa na terytorium Polski.

o gwarancjach wolności sumienia i wyznania

Przepis ma charakter wyłącznie zmieniający. Odnosi się w całości do ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania i modyfikuje brzmienie tego aktu, przy czym treść samych zmian nie została tutaj odtworzona.

### Najważniejsze punkty

- Adresatem przepisu jest tekst ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, a nie obywatel ani organ stosujący prawo - z samego artykułu nie wynika żaden obowiązek ani uprawnienie.
- Zmiana obejmuje wykaz poprawek do aktu zmienianego, wyliczonych w akcie nowelizującym.
- Treść wprowadzonych zmian nie jest w tym miejscu odtworzona, więc z komentowanego fragmentu nie da się odczytać, na czym polegały.
- Skutek nastąpił jednorazowo, wraz z wejściem przepisu w życie: brzmienie aktu zmienianego zostało wtedy przeredagowane.
- Stan prawny odczytuje się z aktualnego brzmienia ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, a nie z tego artykułu.

### W praktyce

Przy ustalaniu stanu prawnego nie szuka się rozwiązania w tym artykule, lecz w obowiązującym brzmieniu ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania. Komentowany przepis pozwala jedynie ustalić, że to ten akt ingerował w treść aktu zmienianego.

o obronie Ojczyzny

Przepis ustanawia dwie zasady. Po pierwsze, jeżeli dana sprawa dotycząca Kościoła nie została uregulowana w tej ustawie, należy sięgnąć do przepisów ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania. Po drugie, zanim zostaną wprowadzone zmiany do tej ustawy, konieczne jest wcześniejsze uzyskanie opinii Synodu Kościoła. Oznacza to, że Synod powinien wyrazić swoje stanowisko przed zmianą przepisów dotyczących Kościoła.

o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis wskazuje, że ustawa reguluje relacje państwa z Polskim Autokefalicznym Kościołem Prawosławnym, a także jego sytuację prawną i majątkową. Nie obejmuje jednak wszystkich możliwych spraw dotyczących Kościoła. Jeżeli dana kwestia nie została uregulowana w tej ustawie, należy zastosować przepisy ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania. Oznacza to, że ta druga ustawa pełni funkcję uzupełniającą.

o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego

Przepis uchyla art. 23 ustawy dotyczącej gwarancji wolności sumienia i wyznania. Oznacza to, że ten artykuł zostaje usunięty z tej ustawy i przestaje być jej obowiązującym elementem. Sam art. 5 nie opisuje treści uchylanego przepisu ani nie wskazuje, jakie rozwiązania zastępują jego regulację. Dotyczy wyłącznie usunięcia art. 23 z ustawy wskazanej w przepisie.

Wolność sumienia i wyznania

Wolność sumienia i wyznania w przepisach

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej2 przepisy

o gwarancjach wolności sumienia i wyznania1 przepis

o obronie Ojczyzny1 przepis

o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej1 przepis

o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego1 przepis

o uchyleniu niektórych upoważnień do wydawania aktów wykonawczych1 przepis