Wójt

Wójt to jednoosobowy organ wykonawczy gminy, której siedziba znajduje się na wsi. Jest wybierany bezpośrednio przez mieszkańców gminy i reprezentuje ją na zewnątrz. W gminach, których siedziba znajduje się w mieście, funkcję analogiczną do wójta pełni burmistrz albo prezydent miasta.

Do podstawowych zadań wójta należy wykonywanie uchwał rady gminy, gospodarowanie mieniem komunalnym, przygotowywanie projektów uchwał, wykonywanie budżetu oraz kierowanie bieżącymi sprawami gminy. Wójt wykonuje swoje zadania przy pomocy urzędu gminy i jest jego kierownikiem. Może również wydawać decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach należących do właściwości gminy, chyba że przepisy powierzają daną kompetencję innemu organowi.

Wójt występuje w wielu dziedzinach prawa jako organ administracji publicznej, w szczególności w sprawach:

• podziału, scalania i podziału nieruchomości oraz opiniowania związanych z tym czynności,
• gospodarki wodnej, w tym przeglądu obszarów aglomeracji i ustalania niektórych opłat,
• ochrony środowiska, ochrony powietrza i przeciwdziałania hałasowi,
• zarządzania kryzysowego, ochrony ludności i wykonywania zadań obronnych,
• podatków i opłat lokalnych,
• finansów publicznych i audytu wewnętrznego.

Wójt może być zobowiązany do sporządzania informacji i sprawozdań oraz przekazywania ich właściwym organom. W postępowaniach administracyjnych i podatkowych działa na zasadach określonych w odpowiednich przepisach proceduralnych. W określonych sytuacjach podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu, jeżeli mogłoby to podważać jego bezstronność. Wójt nie jest organem stanowiącym, ponieważ kompetencję do podejmowania uchwał w sprawach gminy ma rada gminy. Współdziałanie obu organów jest podstawą wykonywania zadań samorządu gminnego.