Wody powierzchniowe

Wody powierzchniowe to wody znajdujące się na powierzchni lądu, odróżniane od wód podziemnych. W rozumieniu prawa obejmują przede wszystkim wody rzek, potoków, kanałów, jezior, zbiorników wodnych i innych naturalnych lub sztucznych zbiorników, a w zakresie określonym przepisami także wody przejściowe, przybrzeżne oraz wybrane wody morskie.

Termin ma znaczenie zarówno przy określaniu zasobów wodnych, jak i przy ustalaniu zasad ich ochrony, wykorzystywania oraz monitorowania. Wody powierzchniowe mogą mieć charakter naturalny, silnie zmieniony albo sztuczny. Dla celów gospodarowania wodami dzieli się je również na jednolite części wód powierzchniowych, stanowiące podstawowe jednostki oceny ich stanu i planowania działań ochronnych.

Ocena wód powierzchniowych uwzględnia w szczególności:

• stan ekologiczny albo potencjał ekologiczny,
• stan chemiczny,
• wartości wskaźników jakości właściwych dla danego rodzaju wód, na przykład rzecznych lub jeziornych,
• występowanie substancji priorytetowych i innych zanieczyszczeń.

Wody powierzchniowe są przedmiotem regulacji Prawa wodnego oraz przepisów ochrony środowiska. Przepisy określają między innymi zasady poboru wód, wprowadzania ścieków, ochrony przed zanieczyszczeniem oraz korzystania z wód w celu zaopatrzenia ludności. Niespełnienie wymagań jakościowych może skutkować zakazem wykorzystywania określonych wód do zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia.

Pojęcie jest także istotne przy rozgraniczaniu gruntów pokrytych wodami od pozostałych gruntów oraz przy ochronie brzegów, budowli brzegowych i terenów związanych z wodami. Ilość pobranych wód powierzchniowych oraz jakość ścieków wprowadzanych do wód podlegają pomiarom i przekazywaniu wyników w formie określonej w przepisach. Terminem tym posługują się również regulacje dotyczące pozwoleń zintegrowanych, eksploatacji kopalin i ustalania warunków korzystania ze środowiska.