Wniosek osoby

„Wniosek osoby” to określenie używane w przepisach prawa na oznaczenie żądania skierowanego do właściwego organu, sądu albo innej uprawnionej instytucji przez osobę fizyczną. Nie jest to jedna, odrębnie zdefiniowana instytucja prawna. Znaczenie tego zwrotu zależy od przepisu, w którym został użyty, oraz od rodzaju sprawy.

Wniosek może złożyć osoba, której bezpośrednio dotyczy dana sprawa, osoba zainteresowana jej rozstrzygnięciem, osoba zobowiązana albo inna osoba wskazana w ustawie. W niektórych przypadkach wnioskodawcą jest osoba, której dane, prawa lub obowiązki są objęte postępowaniem. W innych wniosek może pochodzić od osoby wykonującej określoną funkcję, na przykład osoby medycznej, albo od osoby, która chce doprowadzić do podjęcia czynności przez organ.

Najważniejsze cechy wniosku osoby:

• wszczyna lub uruchamia określoną czynność, postępowanie albo możliwość rozpatrzenia sprawy,
• musi pochodzić od podmiotu uprawnionego na podstawie konkretnego przepisu,
• może dotyczyć między innymi odroczenia obowiązku, ustanowienia kuratora, udostępnienia danych, wykreślenia wpisu, rozłożenia należności na raty lub umorzenia kosztów,
• co do zasady wymaga przedstawienia żądania w formie i terminie określonych w przepisach, choć szczegółowe wymagania są różne w poszczególnych postępowaniach,
• nie przesądza o uwzględnieniu żądania. Organ albo sąd bada, czy zostały spełnione przesłanki ustawowe i wydaje odpowiednie rozstrzygnięcie lub podejmuje inną czynność.

Zwrot występuje w wielu dziedzinach prawa, między innymi w prawie cywilnym, rodzinnym, podatkowym, karnym wykonawczym, wojskowym, administracyjnym oraz w przepisach dotyczących ruchu drogowego i geodezji. Przykładowo może stanowić podstawę do stwierdzenia nabycia spadku, ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej, uzyskania danych z ewidencji albo zastosowania ulgi w spłacie kosztów. Jego praktyczne znaczenie polega na tym, że pozwala uprawnionej osobie zainicjować działanie właściwego organu lub uzyskać rozstrzygnięcie w indywidualnej sprawie.