o finansach publicznych

Art. 153 ustawy o finansach publicznych stanowi istotny element systemu zarządzania finansami publicznymi w Polsce, umożliwiając elastyczne i efektywne zarządzanie środkami budżetowymi. Przepis ten określa warunki, na jakich Minister Finansów może udzielić zapewnienia finansowania lub dofinansowania z budżetu państwa na określone cele.

#### 1. Zakres zastosowania

Art. 153 ust. 1 wskazuje, że Minister Finansów może udzielić zapewnienia finansowania lub dofinansowania na wniosek dysponenta części budżetowej, pod warunkiem że środki na ten cel zostały ujęte w rezerwie celowej. Przepis ten obejmuje trzy główne kategorie wydatków:
- **Projekty finansowane z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1-5c i 6**: Obejmuje to m.in. środki pochodzące z funduszy Unii Europejskiej oraz innych źródeł zagranicznych.
- **Wydatki bieżące lub inwestycyjne**: Dotyczy to zarówno codziennych wydatków operacyjnych, jak i wydatków na inwestycje.
- **Programy wieloletnie**: Obejmuje to długoterminowe programy, które wymagają finansowania przez kilka lat.

#### 2. Procedura składania wniosków

Art. 153 ust. 2 daje Ministrowi Finansów uprawnienie do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowego trybu składania wniosków, wzoru wniosku oraz niezbędnych dokumentów. Celem tego przepisu jest zapewnienie jednolitości i przejrzystości procesu składania wniosków oraz efektywnego wykorzystania środków budżetowych. Minister Finansów, określając te zasady, powinien mieć na względzie:
- **Właściwość podmiotów realizujących zadania**: Zapewnienie, że wnioski są składane przez odpowiednie podmioty.
- **Zakres przedmiotowy tych zadań**: Upewnienie się, że wnioski dotyczą właściwych zadań.
- **Efektywność wykorzystania środków budżetu państwa**: Zapewnienie, że środki są wykorzystywane w sposób efektywny i celowy.

#### 3. Znaczenie praktyczne

Przepis ten ma kluczowe znaczenie dla dysponentów części budżetowych, którzy mogą ubiegać się o dodatkowe środki na realizację swoich zadań. Umożliwia on elastyczne reagowanie na potrzeby finansowe w trakcie roku budżetowego oraz planowanie długoterminowych programów.

#### 4. Wnioski

Art. 153 ustawy o finansach publicznych jest istotnym narzędziem w zarządzaniu finansami publicznymi, umożliwiającym efektywne i celowe wykorzystanie środków budżetowych. Przepis ten zapewnia elastyczność w finansowaniu różnych projektów i programów, jednocześnie wprowadzając mechanizmy kontroli i nadzoru nad procesem składania wniosków i przyznawania środków. Minister Finansów, poprzez wydanie odpowiednich rozporządzeń, ma możliwość dostosowania procedur do bieżących potrzeb i zapewnienia transparentności w zarządzaniu środkami publicznymi.

Art. 181 ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie związane z wygasaniem niezrealizowanych kwot wydatków budżetu państwa z upływem roku budżetowego oraz określa wyjątki od tej zasady.

#### 1. Zasada wygasania wydatków

Zgodnie z ust. 1, niezrealizowane kwoty wydatków budżetu państwa wygasają z upływem roku budżetowego. Oznacza to, że środki, które nie zostały wydane do końca roku budżetowego, nie mogą być przenoszone na kolejny rok, chyba że zastosowanie mają wyjątki przewidziane w ust. 2 i 9.

#### 2. Wyjątki od zasady wygasania

Ust. 2 przewiduje możliwość ustalenia przez Radę Ministrów, w drodze rozporządzenia, wykazu oraz planu finansowego wydatków, które nie wygasają z końcem roku budżetowego. Warunkiem jest uzyskanie opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu. Rozporządzenie to musi być wydane nie później niż do dnia 15 grudnia roku budżetowego. Wydatki te mogą być realizowane do 31 marca następnego roku budżetowego.

#### 3. Kryteria uwzględniane przez Radę Ministrów

Przy wydawaniu rozporządzenia, Rada Ministrów musi uwzględnić:
- Terminy zakończenia procedur wynikających z przepisów o zamówieniach publicznych.
- Stopień zaawansowania realizacji programów wieloletnich.
- Zrealizowany, ale niezafakturowany zakres zadań rzeczowych danej inwestycji.

#### 4. Ograniczenia w wykazie wydatków

W wykazie, o którym mowa w ust. 2, nie mogą być ujęte wydatki, które zostały zwiększone w toku realizacji budżetu w trybie art. 171 ust. 3 oraz art. 173 ust. 2. Ograniczenie to ma na celu zapobieżenie nadużyciom i niekontrolowanemu zwiększaniu wydatków pod koniec roku budżetowego.

#### 5. Przekazywanie środków finansowych

Środki finansowe na wydatki, które nie wygasają z końcem roku budżetowego, Minister Finansów przekazuje na wyodrębniony rachunek wydatków centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa do dnia 31 grudnia roku budżetowego.

#### 6. Niewykorzystane środki

Środki finansowe niewykorzystane w terminie określonym przez Radę Ministrów podlegają przekazaniu na dochody budżetu państwa na wyodrębniony rachunek dochodów centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa w terminie 21 dni od dnia określonego w rozporządzeniu.

#### 7. Regulowanie zobowiązań wymagalnych

Minister Finansów może, na wniosek dysponenta części budżetowej, wyrazić zgodę na regulowanie zobowiązań wymagalnych według stanu na dzień 31 grudnia roku ubiegłego w ciężar planu wydatków tego roku w terminie do 9 dni roboczych roku następnego. Jest to mechanizm, który pozwala na uregulowanie zobowiązań, które powstały w poprzednim roku budżetowym, ale nie zostały uregulowane do jego końca.

### Podsumowanie

Art. 181 ustawy o finansach publicznych wprowadza zasadę wygasania niezrealizowanych wydatków budżetowych z końcem roku budżetowego, jednocześnie przewidując mechanizmy umożliwiające przedłużenie terminu realizacji niektórych wydatków. Przepisy te mają na celu zapewnienie dyscypliny budżetowej oraz transparentności w zarządzaniu środkami publicznymi, jednocześnie umożliwiając elastyczność w realizacji długoterminowych projektów i inwestycji.

Wniosek dysponenta

Wniosek dysponenta w przepisach

o finansach publicznych3 przepisy