Właściwości CMR

„Właściwości CMR” to określenie używane w ustawie „Ochrona zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych” dla szczególnego rodzaju szkodliwego oddziaływania na człowieka. Chodzi o właściwości, które mogą powodować nowotwory, wywoływać zmiany w materiale genetycznym albo negatywnie wpływać na rozrodczość człowieka.

Pojęcie obejmuje zatem trzy odrębne przesłanki:

• rakotwórczość, czyli zdolność do wywoływania lub sprzyjania powstawaniu nowotworów,
• mutagenność, czyli zdolność do powodowania zmian w materiale genetycznym,
• szkodliwe działanie na rozrodczość człowieka, czyli negatywny wpływ na funkcje i procesy związane z rozmnażaniem.

Wystąpienie choćby jednej z tych cech pozwala zakwalifikować dane oddziaływanie jako mające właściwości CMR. Nie jest konieczne, aby jednocześnie występowały wszystkie trzy rodzaje zagrożenia. Skrót CMR pochodzi od angielskich określeń odpowiadających tym kategoriom: rakotwórczości, mutagenności oraz szkodliwego wpływu na rozrodczość.

W ustawie pojęcie to służy do zebrania w jednej kategorii właściwości, które mają szczególne znaczenie dla ochrony zdrowia. Dzięki temu można jednoznacznie opisywać i oceniać zagrożenia związane z określonymi substancjami lub wyrobami objętymi zakresem regulacji. Ma ono znaczenie praktyczne przede wszystkim jako kryterium identyfikowania oddziaływań potencjalnie poważnie szkodliwych dla człowieka. Pozwala odróżnić zwykłą szkodliwość od właściwości związanych z powstawaniem nowotworów, zmianami genetycznymi lub negatywnym wpływem na rozrodczość. Należy przy tym pamiętać, że samo użycie określenia „właściwości CMR” opisuje rodzaj zagrożenia, a nie przesądza jeszcze o wystąpieniu konkretnego skutku u każdej osoby.