Art. 101d Prawa ochrony środowiska wprowadza szczegółowe procedury dotyczące identyfikacji potencjalnych historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi. Przepis ten ma na celu ochronę środowiska poprzez monitorowanie i identyfikowanie terenów, które mogą być zanieczyszczone w wyniku działalności prowadzonej przed dniem 30 kwietnia 2007 r.

#### 1. Zakres obowiązków starosty

Starosta jest odpowiedzialny za identyfikację potencjalnych historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi. Proces ten obejmuje kilka kluczowych etapów:

1. **Ustalenie działalności mogącej powodować zanieczyszczenie**: Starosta musi zidentyfikować działalności, które z dużym prawdopodobieństwem mogły prowadzić do zanieczyszczenia powierzchni ziemi przed 30 kwietnia 2007 r.

2. **Ustalenie listy substancji powodujących ryzyko**: Na podstawie zidentyfikowanej działalności, starosta tworzy listę substancji, które mogą występować w glebie lub ziemi i stanowić ryzyko dla środowiska.

3. **Analiza dostępnych informacji**: Starosta analizuje dostępne informacje dotyczące zagrożenia zanieczyszczeniem gleby lub ziemi.

4. **Wykonanie badań**: W razie potrzeby, starosta zleca wykonanie badań zanieczyszczenia gleby i ziemi przez odpowiednie laboratorium.

#### 2. Wyłączenia

Identyfikacji potencjalnych historycznych zanieczyszczeń nie dokonuje się na terenach, gdzie prowadzona jest działalność związana z obronnością i bezpieczeństwem państwa lub bezpieczeństwem międzynarodowym. Wyłączenie to ma na celu ochronę informacji o strategicznym znaczeniu dla państwa.

#### 3. Uprawnienia starosty

Starosta oraz osoby przez niego upoważnione mają prawo wstępu na teren władającego powierzchnią ziemi w celu przeprowadzenia badań. Władający powierzchnią ziemi jest zobowiązany umożliwić przeprowadzenie tych badań oraz przekazać wszelkie posiadane informacje dotyczące potencjalnego historycznego zanieczyszczenia.

#### 4. Sporządzanie i aktualizacja wykazu

Starosta sporządza wykaz potencjalnych historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi, który zawiera szczegółowe informacje dotyczące adresów, numerów działek, sposobu użytkowania gruntów, prowadzonej działalności, właściwości gleby, substancji powodujących ryzyko oraz informacji o remediacji. Wykaz ten jest aktualizowany raz na dwa lata i przekazywany regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska.

#### 5. Znaczenie przepisu

Art. 101d Prawa ochrony środowiska jest kluczowym narzędziem w procesie monitorowania i zarządzania zanieczyszczeniami powierzchni ziemi. Przepis ten zapewnia systematyczne podejście do identyfikacji i oceny ryzyka związanego z historycznymi zanieczyszczeniami, co jest niezbędne dla ochrony zdrowia publicznego i środowiska. Ponadto, procedury te umożliwiają podejmowanie odpowiednich działań remediacyjnych, co przyczynia się do poprawy jakości środowiska naturalnego.

Wprowadzenie tego przepisu podkreśla znaczenie historycznych zanieczyszczeń i konieczność ich identyfikacji oraz monitorowania, co jest istotne dla zrównoważonego rozwoju i ochrony zasobów naturalnych.

Prawo ochrony środowiska

Art. 101e Prawa ochrony środowiska (dalej: „art. 101e”) wprowadza obowiązek zgłaszania historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi przez władającego powierzchnią ziemi oraz możliwość zgłaszania potencjalnego historycznego zanieczyszczenia przez każdą osobę, która takie zanieczyszczenie stwierdziła. Przepis ten ma na celu zapewnienie skutecznego monitorowania i zarządzania zanieczyszczeniami środowiska, które mogą mieć długotrwały wpływ na zdrowie publiczne i ekosystemy.

1. **Obowiązek zgłoszenia przez władającego powierzchnią ziemi (ust. 1-2)**:
   - Władający powierzchnią ziemi, który stwierdził historyczne zanieczyszczenie, jest zobowiązany do niezwłocznego zgłoszenia tego faktu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska.
   - Zgłoszenie powinno zawierać:
     - Dane identyfikacyjne zgłaszającego (imię i nazwisko albo nazwę podmiotu oraz adres zamieszkania lub siedziby).
     - Adres i numer działki ewidencyjnej, na której stwierdzono zanieczyszczenie.
     - Informacje na temat czasu wystąpienia zanieczyszczenia oraz, w miarę możliwości, dokumenty potwierdzające, że zgłoszenie dotyczy historycznego zanieczyszczenia.
     - Dokumentację potwierdzającą wystąpienie zanieczyszczenia, w tym nazwy substancji powodujących ryzyko oraz wyniki badań zanieczyszczenia gleby i ziemi wykonanych przez akredytowane laboratorium.

2. **Możliwość zgłoszenia przez każdą osobę (ust. 3-4)**:
   - Każda osoba, która stwierdziła potencjalne historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi, może zgłosić ten fakt staroście.
   - Zgłoszenie powinno zawierać:
     - Wskazanie miejsca zanieczyszczenia (adres lub numer działki ewidencyjnej).
     - Opis sytuacji wskazującej na występowanie potencjalnego historycznego zanieczyszczenia oraz dokumentację uprawdopodobniającą jego wystąpienie, w tym, w miarę możliwości, nazwy substancji powodujących ryzyko oraz wyniki badań zanieczyszczenia gleby i ziemi wykonanych przez akredytowane laboratorium.

3. **Forma zgłoszenia (ust. 5)**:
   - Zgłoszenia mogą być składane w postaci elektronicznej, do których należy dołączyć zeskanowane dokumenty lub dokumentację wymaganą odpowiednio w ust. 2 pkt 3 i 4 oraz w ust. 4 pkt 3 i 4.

**Analiza i wnioski**:
- **Obowiązek zgłoszenia**: Przepis nakłada na władającego powierzchnią ziemi obowiązek zgłoszenia historycznego zanieczyszczenia, co jest kluczowe dla skutecznego zarządzania i remediacji zanieczyszczeń. Brak zgłoszenia może prowadzić do odpowiedzialności administracyjnej lub karnej.
- **Możliwość zgłoszenia przez osoby trzecie**: Umożliwienie każdej osobie zgłoszenia potencjalnego zanieczyszczenia zwiększa szanse na wykrycie i zaradzenie problemom środowiskowym, które mogłyby zostać przeoczone przez władających powierzchnią ziemi.
- **Dokumentacja i badania**: Wymóg dostarczenia szczegółowej dokumentacji i wyników badań zanieczyszczenia zapewnia, że zgłoszenia są oparte na solidnych dowodach, co ułatwia organom ochrony środowiska podejmowanie odpowiednich działań.
- **Forma elektroniczna**: Możliwość składania zgłoszeń w formie elektronicznej jest zgodna z trendem cyfryzacji administracji publicznej i ułatwia proces zgłaszania.

Podsumowując, art. 101e Prawa ochrony środowiska wprowadza istotne mechanizmy mające na celu identyfikację i zarządzanie historycznymi zanieczyszczeniami powierzchni ziemi, co jest kluczowe dla ochrony środowiska i zdrowia publicznego.

Regionalny dyrektor ochrony środowiska może sam przeprowadzić badania gleby i ziemi, gdy chce potwierdzić historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi albo opracować plan remediacji. Władający powierzchnią ziemi nie może się temu sprzeciwić, bo ma obowiązek umożliwić wykonanie badań na swoim terenie.

### Najważniejsze punkty

- Badania są uprawnieniem organu, a nie jego obowiązkiem, bo przepis posługuje się formą „może".
- Cele są dwa: potwierdzenie występowania historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi albo opracowanie planu remediacji, w przypadku innym niż wskazany w art. 101f ust. 1.
- Zamówienie publiczne na te badania może obejmować badanie jednorazowe albo wszystkie badania we wskazanym okresie.
- Prawo wstępu na teren przysługuje regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska oraz osobie przez niego upoważnionej.
- Władający powierzchnią ziemi jest obowiązany umożliwić wykonywanie badań na terenie będącym w jego władaniu.

### W praktyce

Konstrukcja przenosi inicjatywę na organ: to on ustala stan zanieczyszczenia, zamiast opierać się wyłącznie na danych władającego. Dla właściciela lub użytkownika gruntu istotna jest kolejność zdarzeń, bo najpierw następuje badanie i potwierdzenie zanieczyszczenia, a dopiero potem uruchamiają się obowiązki remediacyjne.

Art. 101h Prawa ochrony środowiska reguluje obowiązki związane z remediacją historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi. Przepis ten wprowadza zasady odpowiedzialności za usunięcie zanieczyszczeń, które powstały w przeszłości, a jego celem jest zapewnienie, że zanieczyszczone tereny zostaną odpowiednio oczyszczone, co jest kluczowe dla ochrony środowiska i zdrowia publicznego.

#### 1. Obowiązek remediacji

Zgodnie z ust. 1, władający powierzchnią ziemi, na której występuje historyczne zanieczyszczenie, jest zobowiązany do przeprowadzenia remediacji. Remediacja oznacza działania mające na celu usunięcie lub zminimalizowanie zanieczyszczeń, aby przywrócić teren do stanu bezpiecznego dla środowiska i ludzi.

#### 2. Przeniesienie obowiązku na innego sprawcę

Ust. 2 wprowadza możliwość przeniesienia obowiązku remediacji na inny podmiot, jeżeli władający powierzchnią ziemi wykaże, że zanieczyszczenie zostało spowodowane przez inny wskazany podmiot po dniu objęcia przez niego władania. W takim przypadku, obowiązek przeprowadzenia remediacji spoczywa na „innym sprawcy”. Kluczowe jest tutaj udowodnienie, że zanieczyszczenie powstało po objęciu władania i że odpowiedzialnym za nie jest konkretny inny podmiot.

#### 3. Solidarna odpowiedzialność

Ust. 3 wprowadza zasadę solidarnej odpowiedzialności, jeżeli zanieczyszczenie zostało spowodowane przez innego sprawcę za zgodą lub wiedzą władającego powierzchnią ziemi. W takim przypadku, zarówno władający powierzchnią ziemi, jak i inny sprawca są zobowiązani do przeprowadzenia remediacji wspólnie. Solidarność oznacza, że każdy z nich może być zobowiązany do wykonania całego obowiązku, a następnie może dochodzić roszczeń regresowych od współodpowiedzialnego.

#### 4. Decyzje administracyjne

Ust. 4 odnosi się do decyzji administracyjnych, które są wydawane w kontekście obowiązku remediacji. W przypadku solidarnej odpowiedzialności, decyzje, o których mowa w art. 101l ust. 4 i art. 101m ust. 1 pkt 2, są kierowane także do władającego powierzchnią ziemi. Oznacza to, że organy administracyjne muszą uwzględnić obie strony odpowiedzialne za zanieczyszczenie w swoich decyzjach.

### Podsumowanie

Art. 101h Prawa ochrony środowiska wprowadza jasne zasady dotyczące odpowiedzialności za remediację historycznych zanieczyszczeń powierzchni ziemi. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że tereny zanieczyszczone w przeszłości zostaną odpowiednio oczyszczone, co jest kluczowe dla ochrony środowiska i zdrowia publicznego. Wprowadzenie możliwości przeniesienia obowiązku na inny podmiot oraz zasady solidarnej odpowiedzialności zwiększa efektywność egzekwowania tych obowiązków i zapewnia, że odpowiedzialność za zanieczyszczenia ponoszą właściwe podmioty.

Władający powierzchnią

Władający powierzchnią w przepisach

Prawo ochrony środowiska4 przepisy