Wizytacja

Wizytacja to przewidziana przepisami czynność nadzorcza polegająca na zbadaniu działalności określonej jednostki, osoby lub organu, zwykle w miejscu wykonywania przez niego zadań. Jej celem jest ustalenie, czy działalność jest prowadzona zgodnie z prawem, prawidłowo pod względem organizacyjnym i merytorycznym oraz z zachowaniem wymaganych standardów.

Wizytacja ma najczęściej charakter kontrolny i jest przeprowadzana przez wyznaczonego wizytatora albo organ nadzoru. Może być planowana, okresowa lub zarządzona w związku z potrzebą wyjaśnienia określonych okoliczności. Przepisy właściwe dla danej dziedziny określają między innymi zakres wizytacji, sposób zawiadomienia o jej przeprowadzeniu, uprawnienia wizytatora oraz obowiązki podmiotu poddanego czynności.

W toku wizytacji wizytator może analizować dokumentację, badać sposób organizacji pracy, ustalać stan faktyczny, przyjmować wyjaśnienia i oświadczenia oraz oceniać wykonywanie ustawowych lub służbowych obowiązków. Ustalenia są zazwyczaj utrwalane w protokole albo innym dokumencie nadzorczym. Zainteresowana osoba może mieć możliwość zapoznania się z ustaleniami i ich omówienia, a organ nadzoru może żądać protokołu oraz dodatkowych wyjaśnień.

Wizytacja występuje między innymi w nadzorze nad wykonywaniem zawodów prawniczych i działalnością ich samorządów, w nadzorze nad kuratorami sądowymi, opiniodawczymi zespołami sądowych specjalistów oraz notariuszami i organami samorządu notarialnego. W zależności od regulacji może dotyczyć całokształtu działalności albo wybranego jej zakresu.

Znaczenie praktyczne wizytacji polega na umożliwieniu regularnej oceny jakości i zgodności wykonywanych zadań z obowiązującymi wymaganiami. Jej wyniki mogą prowadzić do sformułowania zaleceń, podjęcia działań zaradczych, wszczęcia dalszych czynności nadzorczych albo wykorzystania ustaleń w innych postępowaniach przewidzianych prawem. Wizytacja różni się od lustracji zakresem i celem, które wynikają z przepisów regulujących konkretny rodzaj nadzoru.