Wielkoobszarowy teren zdegradowany

„Wielkoobszarowy teren zdegradowany” to określona prawnie kategoria obszaru, na którym występuje historyczne zanieczyszczenie związane z odpadami przemysłowymi, a jego skutki mogą obejmować również tereny sąsiednie. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych i służy do wyodrębnienia obszarów, na których zagrożenie ma odpowiednio dużą skalę i wymaga uwzględnienia w działaniach przewidzianych przez tę ustawę.

Aby dany obszar mieścił się w tej kategorii, muszą być spełnione łącznie określone przesłanki:

• teren musi mieć powierzchnię co najmniej 10 ha;
• na jego obszarze musi znajdować się składowisko historycznych odpadów przemysłowych albo miejsce gromadzenia takich odpadów;
• wraz z tym podstawowym obszarem mogą być objęte także tereny sąsiadujące;
• na składowisku, w miejscu gromadzenia odpadów lub na obszarach sąsiednich musi występować istotne zagrożenie dla zdrowia ludzi albo dla stanu środowiska;
• zagrożenie musi być spowodowane emisją pochodzącą z tego składowiska lub miejsca gromadzenia, przy czym pojęcie emisji jest rozumiane zgodnie z przepisami Prawa ochrony środowiska wskazanymi w definicji.

Istotne jest więc nie tylko samo istnienie dawnych odpadów przemysłowych. Znaczenie ma także rozmiar terenu, źródło odpadów oraz rzeczywiste, istotne zagrożenie wywołane emisją. Definicja pozwala uwzględnić nie tylko teren bezpośrednio zajęty przez składowisko lub miejsce gromadzenia odpadów, lecz także sąsiadujące obszary, jeżeli oddziaływanie tego źródła powoduje na nich zagrożenie.

W praktyce pojęcie wskazuje obszary wymagające szczególnego ujęcia w ramach ustawy, ponieważ łączą one znaczny zasięg terytorialny, obecność historycznych odpadów przemysłowych i zagrożenie dla ludzi lub środowiska. Nie każdy teren, na którym występują odpady albo zanieczyszczenie, jest zatem wielkoobszarowym terenem zdegradowanym. Konieczne jest spełnienie wszystkich elementów ustawowej definicji.