Posiadacz w dobrej wierze przez pewien czas korzysta z rzeczy bez rozliczeń z właścicielem. Ochrona kończy się z chwilą, w której dowiaduje się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy.

### Najważniejsze punkty

- **Do czasu cezury**: nie płaci wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie odpowiada za jej zużycie, pogorszenie ani utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych odłączonych w czasie jego posiadania i zachowuje pobrane pożytki cywilne, które stały się w tym czasie wymagalne.
- **Momentem przełomowym** nie jest złożenie pozwu, lecz chwila, w której posiadacz dowiedział się o wytoczeniu powództwa o wydanie rzeczy.
- **Po tej chwili**: jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy oraz odpowiada za jej zużycie, pogorszenie lub utratę - przy czym za pogorszenie i utratę tylko wtedy, gdy nastąpiły z jego winy.
- **Pożytki po cezurze**: zwraca pobrane i niezużyte, a za zużyte płaci ich wartość.
- **Nakłady**: zwrotu nakładów koniecznych może żądać o tyle, o ile nie mają pokrycia w korzyściach z rzeczy, a innych o tyle, o ile zwiększają jej wartość w chwili wydania; po dowiedzeniu się o powództwie już tylko koniecznych (art. 226 § 1).
- **Posiadacz zależny**: te reguły stosuje się do niego odpowiednio (art. 230).

### W praktyce

Wiedza o powództwie zamyka okres bezpłatnego korzystania. Od tego dnia warto dokumentować stan rzeczy i ponoszone nakłady, bo rozliczenie obejmie cały okres aż do wydania.

Kodeks cywilny

Art. 948 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) reguluje zasady oszacowania nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Przepis ten jest kluczowy dla prawidłowego przeprowadzenia egzekucji z nieruchomości, zapewniając transparentność i rzetelność procesu.

1. **Operat szacunkowy jako podstawa oszacowania nieruchomości**:
   - Zgodnie z art. 948 KPC, podstawą oszacowania nieruchomości jest operat szacunkowy sporządzony przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego. Operat ten musi być sporządzony zgodnie z ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Jest to istotne, ponieważ operat szacunkowy sporządzony przez biegłego zapewnia obiektywizm i profesjonalizm w określaniu wartości nieruchomości.

2. **Oszacowanie nieruchomości na potrzeby obrotu rynkowego**:
   - Przepis dopuszcza możliwość wykorzystania operatu szacunkowego sporządzonego na potrzeby obrotu rynkowego, pod warunkiem, że został on sporządzony w okresie roku przed terminem opisu i oszacowania nieruchomości oraz spełnia wymogi oszacowania nieruchomości w egzekucji. Jest to rozwiązanie praktyczne, które może przyspieszyć postępowanie egzekucyjne, o ile operat jest aktualny i zgodny z wymogami prawnymi.

3. **Nowa egzekucja a ponowne oszacowanie**:
   - W przypadku złożenia wniosku o wszczęcie nowej egzekucji do tego samego komornika w terminie trzech lat od daty umorzenia poprzedniej egzekucji, nowego oszacowania dokonuje się tylko na wniosek wierzyciela lub dłużnika. Dłużnik ma prawo złożyć taki wniosek w terminie dwóch tygodni od doręczenia wezwania do zapłaty. Przepis ten chroni interesy dłużnika, dając mu możliwość zaktualizowania oszacowania nieruchomości, co może mieć wpływ na przebieg egzekucji.

4. **Odstąpienie od sporządzenia protokołu opisu i oszacowania**:
   - Możliwość odstąpienia od sporządzenia protokołu opisu i oszacowania nieruchomości istnieje, jeżeli od dnia przeprowadzenia poprzedniego opisu i oszacowania minął mniej niż rok, a w tym okresie nie zaszły zmiany w stanie nieruchomości. Jest to rozwiązanie mające na celu uniknięcie zbędnych kosztów i formalności, gdy stan nieruchomości nie uległ zmianie.

5. **Szczegółowe wymogi dotyczące oszacowania**:
   - Przepis wymaga, aby w oszacowaniu podać wartość całej nieruchomości, przynależności, pożytków oraz części nieruchomości, które mogą być wydzielone do oddzielnej licytacji. Wartości te należy podać z uwzględnieniem i bez uwzględnienia praw obciążających nieruchomość. Takie szczegółowe podejście zapewnia pełną transparentność i umożliwia dokładne określenie wartości nieruchomości w kontekście egzekucji.

6. **Opis i oszacowanie każdej nieruchomości z osobna**:
   - Każda nieruchomość stanowiąca przedmiot egzekucji, wpisana do odrębnej księgi wieczystej lub mająca odrębny zbiór dokumentów, musi być opisana i oszacowana z osobna. Jednakże, jeżeli nieruchomości te stanowią całość gospodarczą, należy opisać i oszacować zarówno całość, jak i każdą nieruchomość z osobna. Przepis ten ma na celu zapewnienie dokładności i rzetelności w oszacowaniu wartości nieruchomości, co jest kluczowe dla prawidłowego przeprowadzenia egzekucji.

Podsumowując, art. 948 KPC wprowadza szczegółowe zasady dotyczące oszacowania nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, które mają na celu zapewnienie rzetelności, transparentności i efektywności tego procesu. Przepis ten chroni interesy zarówno wierzyciela, jak i dłużnika, umożliwiając dokładne określenie wartości nieruchomości i uniknięcie zbędnych kosztów oraz formalności.

Wartość pożytków

Wartość pożytków w przepisach

Kodeks cywilny2 przepisy

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis