Wartość odżywcza

Wartość odżywcza to ustawowe określenie szczególnych właściwości środka spożywczego ocenianych z punktu widzenia jego związku z energią albo ze składnikami odżywczymi. Pojęcie to nie opisuje wyłącznie tego, co rzeczywiście znajduje się w żywności lub jest przez nią dostarczane. Obejmuje również odniesienie do energii i składników odżywczych niezależnie od tego, czy dany środek spożywczy dostarcza energii, a jeśli tak, to w jakiej ilości, oraz niezależnie od tego, czy zawiera określone składniki odżywcze.

Definicja ma więc dwa podstawowe elementy. Pierwszym jest energia, rozumiana także jako wartość kaloryczna. Drugim są składniki odżywcze. Wystarczy, że szczególne właściwości środka spożywczego są rozpatrywane ze względu na jeden z tych elementów. Użycie w definicji słowa „lub” wskazuje, że energia i składniki odżywcze stanowią odrębne podstawy oceny, a nie warunki, które muszą wystąpić jednocześnie.

Istotne jest także to, że ustawowe rozumienie wartości odżywczej nie uzależnia pojęcia od faktycznej obecności składników ani od faktycznego dostarczania energii. W praktyce oznacza to, że pojęcie może być stosowane również wtedy, gdy analiza danego środka spożywczego dotyczy braku określonej wartości, braku składnika albo braku dostarczanej energii. Nie należy zatem utożsamiać wartości odżywczej wyłącznie z wysoką zawartością składników lub energii. Jest to szersza kategoria, pozwalająca opisywać właściwości żywności w odniesieniu do jej znaczenia energetycznego i odżywczego.

W ustawie „Bezpieczeństwo żywności i żywienia” definicja porządkuje sposób rozumienia tego pojęcia w przepisach dotyczących środków spożywczych. Ma znaczenie praktyczne przy ocenie i opisywaniu żywności, ponieważ wskazuje, jakie aspekty należy brać pod uwagę: wartość energetyczną oraz składniki odżywcze, a także ich występowanie lub brak. Dzięki temu zakres pojęcia nie jest ograniczony do produktów o określonym składzie, lecz obejmuje każde rozpatrywanie szczególnych właściwości środka spożywczego z tych dwóch punktów widzenia.