Wartość

Wartość w polskim prawie oznacza cechę rzeczy, prawa, świadczenia, roszczenia albo innego dobra, którą można określić, najczęściej w pieniądzu. Termin ten nie ma jednego, uniwersalnego znaczenia. Jego zakres i sposób ustalenia zależą od rodzaju sprawy oraz celu, któremu służy.

W praktyce wartość może oznaczać między innymi:

• ekonomiczną wartość nieruchomości, rzeczy, udziału lub prawa,
• wartość świadczenia spełnianego przez spółkę albo na rzecz wspólnika,
• łączną wartość roszczeń dochodzonych w jednym postępowaniu,
• wartość mienia, korzyści majątkowej lub przedmiotu czynu zabronionego,
• wysokość uszczuplenia należności publicznoprawnej albo kwotę objętą obowiązkiem rozliczenia,
• wartość przedmiotu zabezpieczenia, w tym nieruchomości obciążonej hipoteką.

Ustalenie wartości może wynikać z umowy, dokumentów księgowych, cen rynkowych, oświadczeń stron albo oceny dokonanej według kryteriów określonych w przepisach. W sprawach dotyczących nieruchomości znaczenie może mieć wartość przyjęta dla zamiany, dopłaty, wynagrodzenia lub zabezpieczenia wierzytelności. W prawie spółek wartość ogranicza dopuszczalny zakres określonych świadczeń. W postępowaniu cywilnym służy między innymi do zsumowania roszczeń. W prawie karnym i karnym skarbowym może wpływać na ocenę czynu, wysokość sankcji albo rozróżnienie przestępstwa i wykroczenia skarbowego.

Wartość należy odróżniać od ceny. Cena jest zwykle konkretną kwotą ustaloną w związku z transakcją, natomiast wartość może być kategorią obiektywizowaną, przyjmowaną także wtedy, gdy do transakcji nie doszło. Nie zawsze ma też charakter wyłącznie pieniężny, ponieważ przepisy mogą odnosić ją do znaczenia dóbr kultury, rozmiaru szkody lub uzyskanej korzyści. Prawidłowe ustalenie wartości ma praktyczne znaczenie dla rozliczeń, wysokości dopłat i zabezpieczeń, właściwego przebiegu postępowania oraz odpowiedzialności prawnej.