Uwięź

Uwięź to pojęcie zdefiniowane w ustawie „Ochrona zwierząt” i odnoszące się do mechanicznych środków oddziaływania na zwierzę. Obejmuje urządzenia, które ograniczają zwierzęciu swobodę ruchów, zwłaszcza możliwość przemieszczania się poza określony zakres. Istotą uwięzi jest więc nie samo istnienie urządzenia, lecz jego funkcja i skutek, czyli fizyczne krępowanie ruchu albo zawężanie przestrzeni, w której zwierzę może się poruszać.

Definicja obejmuje również niektóre urządzenia służące do kierowania ruchami zwierzęcia w sposób zamierzony przez człowieka. W tym ujęciu urządzenie nie musi wyłącznie unieruchamiać lub ograniczać zasięgu przemieszczania się. Może także oddziaływać na sposób poruszania się zwierzęcia i podporządkowywać jego ruch określonemu kierunkowi lub zachowaniu. O tym, czy dane rozwiązanie mieści się w pojęciu uwięzi, decyduje zatem jego mechaniczny charakter oraz sposób, w jaki wpływa ono na swobodę albo kierunek ruchów zwierzęcia.

Najważniejsze elementy pojęcia to:

• zastosowanie urządzenia mechanicznego,
• ograniczenie możliwości swobodnego poruszania się ponad ustalony zakres albo kierowanie ruchami zwierzęcia,
• zamierzony przez człowieka sposób oddziaływania na zachowanie lub przemieszczanie się zwierzęcia.

W ustawie pojęcie to służy precyzyjnemu opisaniu środków, które mogą ingerować w naturalną swobodę ruchu zwierzęcia. Ma znaczenie przy ocenie, czy określone urządzenie podlega regulacjom dotyczącym ochrony zwierząt. W praktyce wymaga analizy nie tylko nazwy lub wyglądu urządzenia, lecz przede wszystkim jego konstrukcji, przeznaczenia i rzeczywistego wpływu na możliwość poruszania się zwierzęcia. Termin „uwięź” porządkuje więc kategorię mechanicznych urządzeń ograniczających lub ukierunkowujących ruch, istotną dla stosowania przepisów ustawy.