Utrata dochodu

„Utrata dochodu” to pojęcie używane w ustawie o świadczeniach rodzinnych do określenia sytuacji, w której dochód osoby lub rodziny zmniejszył się albo przestał być uzyskiwany z przyczyn wskazanych w przepisach. Nie chodzi więc o każdą zmianę wysokości dochodu, lecz o zdarzenia należące do ustawowego katalogu.

Za utratę dochodu uznaje się przede wszystkim uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego, utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a także utratę zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych. Katalog obejmuje również utratę niektórych świadczeń związanych z zakończeniem aktywności zawodowej, takich jak zasiłek przedemerytalny, świadczenie przedemerytalne, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, emerytura, renta, renta rodzinna, renta socjalna, dodatek dopełniający lub rodzicielskie świadczenie uzupełniające. Wskazano w nim także świadczenie pieniężne przyznawane członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych w związku ze śmiercią osoby uprawnionej.

Pojęcie może dotyczyć również zakończenia albo zawieszenia pozarolniczej działalności gospodarczej, utraty zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego przysługujących po utracie zatrudnienia, a także utraty świadczeń alimentacyjnych z powodu śmierci osoby zobowiązanej do alimentów. Ustawowa definicja wymienia ponadto utratę świadczenia rodzicielskiego, zasiłku macierzyńskiego przysługującego na zasadach ubezpieczenia społecznego rolników oraz określonego stypendium doktoranckiego. Niektóre elementy katalogu są w tekście ustawy oznaczone jako uchylone.

Znaczenie praktyczne tego pojęcia polega na tym, że przy ustalaniu dochodu na potrzeby świadczeń rodzinnych można uwzględnić fakt wystąpienia jednego z wymienionych zdarzeń. Dochód utracony w rozumieniu ustawy może wpływać na ocenę sytuacji dochodowej rodziny, a tym samym na ustalenie prawa do świadczenia. Definicja ma znaczenie przede wszystkim w postępowaniach dotyczących świadczeń rodzinnych, a pośrednio także wszędzie tam, gdzie przepisy odwołują się do sposobu ustalania dochodu określonego w tej ustawie.