Art. 189f Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) wprowadza mechanizmy umożliwiające organom administracji publicznej odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w określonych sytuacjach. Przepis ten ma na celu wprowadzenie bardziej elastycznego i sprawiedliwego podejścia do stosowania sankcji administracyjnych, uwzględniając okoliczności konkretnego przypadku oraz cele, jakie mają być osiągnięte przez nałożenie kary.

#### § 1. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej

Zgodnie z § 1, organ administracji publicznej może odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, jeżeli spełnione są następujące warunki:

1. **Waga naruszenia prawa jest znikoma** - Oznacza to, że naruszenie prawa nie jest poważne i nie wywołuje istotnych negatywnych skutków. W praktyce oznacza to, że organ administracji publicznej musi ocenić, czy naruszenie jest na tyle nieznaczne, że nie wymaga nałożenia kary pieniężnej.

2. **Strona zaprzestała naruszania prawa** - Warunek ten zakłada, że osoba lub podmiot, który dopuścił się naruszenia, podjął działania mające na celu zaprzestanie dalszego naruszania przepisów prawa.

3. **Uprzednie ukaranie za to samo zachowanie** - Jeżeli za to samo zachowanie strona została już prawomocnie ukarana administracyjną karą pieniężną przez inny uprawniony organ administracji publicznej, ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ może odstąpić od nałożenia kolejnej kary.

#### § 2. Wyznaczenie terminu na przedstawienie dowodów

W przypadkach innych niż wymienione w § 1, organ administracji publicznej może, w drodze postanowienia, wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:

1. **Usunięcie naruszenia prawa** - Strona musi przedstawić dowody, że podjęła działania mające na celu usunięcie skutków naruszenia prawa.

2. **Powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa** - Strona musi powiadomić odpowiednie podmioty o naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.

#### § 3. Odstąpienie od nałożenia kary po przedstawieniu dowodów

Jeżeli strona przedstawi dowody potwierdzające wykonanie postanowienia, organ administracji publicznej odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu.

### Wnioski

Art. 189f k.p.a. wprowadza istotne narzędzie dla organów administracji publicznej, umożliwiające bardziej elastyczne podejście do stosowania sankcji administracyjnych. Przepis ten pozwala na uwzględnienie okoliczności konkretnego przypadku i ocenę, czy nałożenie kary pieniężnej jest rzeczywiście konieczne do osiągnięcia celów sankcji. Dzięki temu możliwe jest unikanie nadmiernego karania w sytuacjach, gdzie naruszenie prawa jest znikome lub strona podjęła odpowiednie działania naprawcze.

Kodeks postępowania administracyjnego

Kodeks spółek handlowych (ksh)

o fundacji rodzinnej

Prawo łowieckie

Prawo o ruchu drogowym

Art. 195 Prawa ochrony środowiska (dalej: „POŚ”) reguluje kwestie dotyczące cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia na eksploatację instalacji bez odszkodowania. Przepis ten ma na celu ochronę środowiska poprzez umożliwienie organom administracyjnym szybkiej reakcji na naruszenia przepisów oraz zmiany w prawie, które mogą wpływać na warunki eksploatacji instalacji.

#### 1. Przesłanki cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia

Art. 195 ust. 1 POŚ wymienia pięć sytuacji, w których pozwolenie może zostać cofnięte lub ograniczone bez odszkodowania:

1. **Naruszenie warunków pozwolenia lub przepisów ustawy**:
   - Eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy lub ustawy o odpadach. W takim przypadku organ administracyjny ma prawo do cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia, jednak przed podjęciem decyzji musi wezwać prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie.

2. **Zmiana przepisów dotyczących ochrony środowiska**:
   - Przepisy dotyczące ochrony środowiska zmieniły się w stopniu uniemożliwiającym emisję lub korzystanie ze środowiska na warunkach określonych w pozwoleniu. Zmiana przepisów może wprowadzać nowe, bardziej rygorystyczne normy, które mogą wymagać dostosowania instalacji do nowych wymagań.

3. **Postępowanie dotyczące instalacji**:
   - Instalacja jest objęta postępowaniem, o którym mowa w art. 227-229 POŚ. Przepisy te dotyczą m.in. postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz postępowania naprawczego.

4. **Przekroczenie krajowych pułapów emisji**:
   - Nastąpiło przekroczenie krajowych pułapów emisji, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Przekroczenie tych pułapów może prowadzić do konieczności ograniczenia emisji przez poszczególne instalacje.

5. **Brak wniosku o zmianę pozwolenia**:
   - Prowadzący instalację nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 215 ust. 4 pkt 2 lub art. 216 ust. 3 POŚ. Przepisy te dotyczą obowiązku złożenia wniosku o zmianę pozwolenia w przypadku zmiany warunków eksploatacji instalacji.

#### 2. Procedura cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia

W przypadku naruszenia warunków pozwolenia lub przepisów ustawy (art. 195 ust. 1 pkt 1 POŚ), organ administracyjny przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia musi wezwać prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie. Jest to istotny element procedury, który daje prowadzącemu instalację możliwość naprawienia sytuacji i uniknięcia cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia.

#### 3. Brak odszkodowania

Art. 195 POŚ wyraźnie wskazuje, że cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia w wymienionych przypadkach następuje bez odszkodowania. Jest to konsekwencja naruszenia przepisów lub zmiany warunków prawnych, które prowadzący instalację powinien uwzględniać w swojej działalności.

### Podsumowanie

Art. 195 POŚ stanowi istotne narzędzie w rękach organów administracyjnych, umożliwiające szybką reakcję na naruszenia przepisów ochrony środowiska oraz dostosowanie warunków eksploatacji instalacji do zmieniających się przepisów. Przepis ten podkreśla również odpowiedzialność prowadzących instalacje za przestrzeganie warunków pozwolenia oraz obowiązek dostosowania się do nowych wymagań prawnych.

Usunięcie naruszeń

Usunięcie naruszeń w przepisach

Kodeks postępowania administracyjnego1 przepis

Kodeks spółek handlowych (ksh)1 przepis

o fundacji rodzinnej1 przepis

Prawo łowieckie1 przepis

Prawo o ruchu drogowym1 przepis

Prawo ochrony środowiska1 przepis