Kodeks postępowania administracyjnego

Art. 179 Kodeksu postępowania karnego reguluje kwestię przesłuchiwania osób, które są zobowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”. Zgodnie z tym przepisem, takie osoby mogą być przesłuchane co do okoliczności objętych tą tajemnicą jedynie po zwolnieniu ich od obowiązku zachowania tajemnicy przez uprawniony organ przełożony. Zwolnienie to może być odmówione jedynie w przypadku, gdy złożenie zeznania przez daną osobę mogłoby wyrządzić poważną szkodę państwu. W sytuacji, gdy sąd lub prokurator uzna, że konieczne jest przesłuchanie takiej osoby, mogą oni zwrócić się do właściwego naczelnego organu administracji rządowej o zwolnienie świadka od obowiązku zachowania tajemnicy, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Jest to istotne zabezpieczenie mające na celu ochronę informacji poufnych i interesów państwa.

Kodeks postępowania karnego (kpk)

Art. 180 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) reguluje kwestie związane z obowiązkiem zachowania tajemnicy przez osoby posiadające informacje niejawne lub związane z wykonywaniem określonych zawodów lub funkcji. Przepis ten wprowadza mechanizmy ochrony tajemnicy zawodowej oraz określa warunki, pod którymi możliwe jest zwolnienie z tego obowiązku.

#### § 1. Tajemnica informacji niejawnych i zawodowych

Pierwszy paragraf art. 180 k.p.k. stanowi, że osoby zobowiązane do zachowania tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli „zastrzeżone” lub „poufne”, a także tajemnicy zawodowej, mogą odmówić składania zeznań dotyczących tych informacji. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy sąd lub prokurator, działając dla dobra wymiaru sprawiedliwości, zwolni te osoby z obowiązku zachowania tajemnicy, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Na postanowienie w tej sprawie przysługuje zażalenie.

#### § 2. Tajemnice zawodowe

Drugi paragraf precyzuje, że osoby zobowiązane do zachowania tajemnicy notarialnej, adwokackiej, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lekarskiej, dziennikarskiej, statystycznej oraz tajemnicy Prokuratorii Generalnej mogą być przesłuchiwane w zakresie tych tajemnic tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczności nie mogą być ustalone na podstawie innego dowodu. W postępowaniu przygotowawczym decyzję o przesłuchaniu lub zezwoleniu na przesłuchanie podejmuje sąd na posiedzeniu bez udziału stron, w terminie nie dłuższym niż 7 dni od daty doręczenia wniosku prokuratora. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.

#### § 3. Tajemnica dziennikarska

Trzeci paragraf wprowadza szczególną ochronę tajemnicy dziennikarskiej. Zwolnienie dziennikarza od obowiązku zachowania tajemnicy nie może dotyczyć danych umożliwiających identyfikację autora materiału prasowego, listu do redakcji lub innego materiału o podobnym charakterze, jak również identyfikację osób udzielających informacji opublikowanych lub przekazanych do opublikowania, jeżeli osoby te zastrzegły nieujawnianie powyższych danych.

#### § 4. Wyjątki od tajemnicy dziennikarskiej

Czwarty paragraf stanowi, że przepis § 3 nie ma zastosowania, jeżeli informacja dotyczy przestępstwa, o którym mowa w art. 240 § 1 Kodeksu karnego (k.k.), czyli przestępstwa niepowiadomienia o przygotowywanym lub dokonanym przestępstwie.

#### § 5. Odpowiedzialność dziennikarza

Piąty paragraf podkreśla, że odmowa przez dziennikarza ujawnienia danych, o których mowa w § 3, nie uchyla jego odpowiedzialności za przestępstwo, którego dopuścił się, publikując informację.

### Podsumowanie

Art. 180 k.p.k. wprowadza istotne mechanizmy ochrony tajemnic zawodowych i informacji niejawnych, jednocześnie umożliwiając ich ujawnienie w wyjątkowych sytuacjach, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten balansuje między potrzebą ochrony tajemnic a interesem publicznym, zapewniając jednocześnie odpowiednie procedury odwoławcze. Szczególna ochrona tajemnicy dziennikarskiej podkreśla znaczenie wolności prasy, jednak z zastrzeżeniem odpowiedzialności za publikowane treści.

Przepis chroni zasoby naturalne należące do Skarbu Państwa przed zmianą właściciela. Co do zasady nie mogą one być przedmiotem przekształceń własnościowych, a więc działań prowadzących do odejścia od własności państwowej. Wyjątek mogą wprowadzać wyłącznie przepisy szczególnych ustaw. Oznacza to, że możliwość zmiany własności musi wynikać z odrębnej regulacji, a nie z ogólnej zasady.

o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju

Przepis określa, jakie akta należy zaliczyć do kategorii A w każdym sądzie rejonowym. Z każdego pięcioletniego okresu trzeba wybrać po jednej typowej sprawie dotyczącej każdego rozdziału Kodeksu wykroczeń oraz spraw wynikających z ustaw szczególnych. Zasada ta dotyczy akt innych niż te wskazane wcześniej w § 9 ust. 1. Wybór powinien więc obejmować wszystkie rozdziały oraz sprawy z ustaw szczególnych, a nie tylko niektóre z nich.

w sprawie przechowywania akt spraw sądowych oraz ich przekazywania do archiwów państwowych lub do zniszczenia

Przepis określa, jakie sprawy z każdego sądu należy zaliczyć do kategorii A. Poza aktami wymienionymi w § 6 ust. 1 trzeba wybrać po jednej sprawie typowej z pięcioletniego okresu. Wybór powinien obejmować każdy rozdział części szczególnej Kodeksu karnego oraz sprawy wynikające z ustaw szczególnych. Oznacza to, że z każdego sądu należy zachować taki zestaw typowych spraw.

Ustawa szczególna

Ustawa szczególna w przepisach

Kodeks postępowania administracyjnego1 przepis

Kodeks postępowania karnego (kpk)3 przepisy

o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju1 przepis

w sprawie przechowywania akt spraw sądowych oraz ich przekazywania do archiwów państwowych lub do zniszczenia2 przepisy