Art. 902^2 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie związane z zajęciem nadpłaty i zwrotu podatku w ramach postępowania egzekucyjnego. Przepis ten wprowadza szczególne zasady dotyczące zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku, które różnią się od ogólnych zasad zajęcia wierzytelności określonych w art. 896 k.p.c.

#### Zakres zastosowania

1. **Wierzytelności objęte zajęciem**:
   - Przepis obejmuje wszelkie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku, które istnieją w chwili zajęcia oraz te, które powstaną po zajęciu. Jest to istotne, ponieważ zajęcie obejmuje również przyszłe wierzytelności, co zwiększa skuteczność egzekucji.

2. **Wyłączenie stosowania art. 896 § 2 k.p.c.**:
   - Art. 896 § 2 k.p.c. dotyczy zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Wyłączenie jego stosowania oznacza, że zajęcie nadpłaty i zwrotu podatku podlega odrębnym zasadom.

#### Skuteczność zajęcia

3. **Warunki skuteczności zajęcia**:
   - Zajęcie nadpłaty i zwrotu podatku skierowane do naczelnika urzędu skarbowego nie wywołuje skutku, jeżeli dłużnik nie jest zaewidencjonowany w Centralnym Rejestrze Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników. Jest to logiczne, ponieważ brak zaewidencjonowania uniemożliwia identyfikację dłużnika.

4. **Skuteczność wobec innych naczelników urzędów skarbowych**:
   - Zajęcie skierowane do jednego naczelnika urzędu skarbowego jest skuteczne wobec pozostałych naczelników. Ułatwia to procedurę egzekucyjną, eliminując konieczność wielokrotnego kierowania zajęcia do różnych urzędów.

#### Procedura w przypadku braku właściwości

5. **Zawiadomienie o braku właściwości**:
   - Dłużnik wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku ma obowiązek zawiadomić sądowy organ egzekucyjny o braku swojej właściwości, jeżeli nie jest dłużnikiem wierzytelności. Wyjątek stanowi naczelnik urzędu skarbowego, który nie ma takiego obowiązku.

#### Zbieg egzekucji

6. **Moment zbiegu egzekucji**:
   - Do zbiegu egzekucji dochodzi z chwilą zaistnienia podstaw do zwrotu nadpłaty lub zwrotu podatku. Dłużnik zajętej wierzytelności ma obowiązek zawiadomić organy egzekucyjne o zbiegu egzekucji i przekazać środki pieniężne właściwemu organowi egzekucyjnemu.

7. **Wyłączenie stosowania art. 773 § 6 i 8 k.p.c.**:
   - Przepisy te dotyczą zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej. Wyłączenie ich stosowania w kontekście zajęcia nadpłaty i zwrotu podatku upraszcza procedurę egzekucyjną.

#### Kwoty nieprzekraczające 100 zł

8. **Wyłączenie stosowania przepisów art. 773-773^2 i art. 774 k.p.c.**:
   - Przepisy te nie mają zastosowania, jeżeli zajęcie dotyczy wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku w wysokości nie wyższej niż 100 zł. Jest to pragmatyczne rozwiązanie, które eliminuje konieczność stosowania skomplikowanych procedur w przypadku niewielkich kwot.

#### Przekazywanie środków pieniężnych

9. **Przekazywanie środków pieniężnych**:
   - Dłużnik wierzytelności przekazuje środki pieniężne organowi egzekucyjnemu, który jako pierwszy dokonał zajęcia. W razie niemożności ustalenia pierwszeństwa, środki przekazywane są organowi, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie. Pozostałe środki przekazywane są kolejnym organom egzekucyjnym w analogiczny sposób.

#### Doręczenia

10. **Doręczenia dokumentów**:
    - Zawiadomienie o zajęciu nadpłaty i zwrotu podatku oraz inne związane z zajęciem dokumenty doręcza się dłużnikowi przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego lub środków komunikacji elektronicznej. Doręczenia pomiędzy komornikiem a naczelnikiem urzędu skarbowego dokonywane są za pośrednictwem konta w e-Urzędzie Skarbowym. Ułatwia to i przyspiesza procedurę doręczeń.

#### Nadwyżka środków

11. **Zwracanie nadwyżki środków**:
    - Nadwyżkę środków pieniężnych uzyskanych z tytułu zajęcia nadpłaty lub zwrotu podatku komornik zwraca bezpośrednio dłużnikowi. Jest to logiczne rozwiązanie, które zapewnia, że dłużnik otrzymuje nadwyżkę środków po zaspokojeniu wierzycieli.

### Podsumowanie

Art. 902^2 k.p.c. wprowadza szczegółowe i specyficzne zasady dotyczące zajęcia nadpłaty i zwrotu podatku w ramach postępowania egzekucyjnego. Przepis ten ma na celu uproszczenie i usprawnienie procedury egzekucyjnej w kontekście wierzytelności podatkowych, jednocześnie zapewniając skuteczność egzekucji oraz ochronę praw dłużnika i wierzycieli.

Ustawa postępowaniu

Ustawa postępowaniu w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

Kodeks spółek handlowych (ksh)1 przepis