Urządzenia pomiarowe

„Urządzenia pomiarowe” to aparatura i inne techniczne środki służące do określania wartości określonej wielkości, parametru lub właściwości badanego zjawiska. W polskim prawie termin ten ma znaczenie funkcjonalne, a jego zakres zależy od dziedziny oraz celu pomiaru. Nie oznacza jednego, jednolicie określonego rodzaju urządzenia.

Urządzenia pomiarowe mogą służyć między innymi do pomiaru ilości przepływającej lub pobieranej wody, ilości odprowadzanych ścieków, przepływu i jakości wód, a także czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. W przepisach dotyczących trzeźwości pracowników znaczenie mają urządzenia wykorzystywane do badania obecności alkoholu w organizmie. W gospodarce wodnej przykładem jest wodomierz albo inne urządzenie pozwalające ustalić ilość wody lub ścieków.

Znaczenie prawne urządzeń pomiarowych polega przede wszystkim na tym, że wyniki ich działania mogą stanowić podstawę do:

• ustalenia wysokości opłat za pobór wód i odprowadzanie ścieków,
• określenia ilości dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków,
• sporządzania wymaganych deklaracji i prowadzenia kontroli gospodarowania wodami,
• oceny warunków pracy oraz wykrywania czynników szkodliwych dla zdrowia,
• ustalenia jakości lub przepływu wód,
• podjęcia czynności związanych z niedopuszczeniem pracownika do pracy w razie podejrzenia obecności alkoholu w organizmie.

Na podmiotach korzystających z takich urządzeń mogą ciążyć obowiązki dotyczące ich utrzymania, zapewnienia prawidłowego działania oraz udostępnienia do kontroli. W Prawie wodnym kontrola obejmuje także utrzymanie urządzeń pomiarowych. Szczególnej ochronie podlegają urządzenia pomiarowe państwowych służb, których nie wolno samowolnie przemieszczać ani zakłócać ich funkcjonowania. Dla ich ochrony mogą być ustanawiane strefy z ograniczeniami dotyczącymi zabudowy, prowadzenia prac lub sadzenia drzew.

Termin występuje również w regulacjach budowlanych, wodociągowych i pracowniczych. O tym, jakie urządzenie jest wymagane, kto ponosi koszty jego budowy lub utrzymania oraz jakie znaczenie ma jego wskazanie, rozstrzygają przepisy dotyczące konkretnego rodzaju pomiaru.