Urząd patentowy

Urząd patentowy to organ właściwy w sprawach ochrony własności przemysłowej, przede wszystkim dotyczących wynalazków, znaków towarowych, wzorów użytkowych i przemysłowych oraz innych przedmiotów tej ochrony. W Polsce zadania te wykonuje Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, będący centralnym organem administracji rządowej. Urzędem kieruje Prezes Urzędu Patentowego.

Do najważniejszych kompetencji Urzędu Patentowego należy prowadzenie postępowań w sprawie:

• udzielania patentów na wynalazki,
• udzielania praw ochronnych na znaki towarowe i wzory użytkowe,
• udzielania praw z rejestracji wzorów przemysłowych oraz innych przedmiotów własności przemysłowej,
• wydawania dodatkowych praw ochronnych,
• unieważnienia prawa albo stwierdzenia jego wygaśnięcia,
• wpisów i zmian w odpowiednich rejestrach.

Urząd bada zgłoszenia, ocenia spełnienie ustawowych warunków ochrony i wydaje decyzje administracyjne. Prowadzi także rejestry praw wyłącznych oraz publikuje informacje o zgłoszeniach, udzielonych prawach i zmianach dotyczących ich statusu. Rejestry te mają znaczenie dla ustalenia, komu przysługuje określone prawo, jaki jest jego zakres i czy pozostaje ono w mocy.

Termin „urząd patentowy” może być używany ogólnie na określenie organu zajmującego się ochroną patentową w danym państwie. W polskich przepisach, bez dodatkowego określenia, najczęściej odnosi się do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej. W postępowaniu cywilnym urząd pełni również funkcję informacyjną i rejestrową. Sąd może zwracać się o informacje o postępowaniach dotyczących unieważnienia lub wygaśnięcia prawa, a prawomocne orzeczenia sądowe mogą być przekazywane w celu odnotowania ich w rejestrze. Do właściwego rejestru wpisuje się także informacje o zajęciu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji.

Urząd Patentowy nie rozstrzyga wszystkich sporów związanych z korzystaniem z chronionego prawa. Spory o naruszenie praw własności przemysłowej należą co do zasady do sądów, natomiast urząd rozpoznaje sprawy dotyczące powstania, utrzymania i ustania tych praw.