Przejdź do treści

Hasło słownika

Urlop rodzicielski

Występuje w 3 aktach prawnych, w sumie 16 razy.

  • 3akty prawne
  • 16przepisy

Urlop rodzicielski - definicja

Urlop rodzicielski to przewidziona w prawie pracy forma usprawiedliwionej nieobecności w pracy, przeznaczona na osobistą opiekę nad dzieckiem po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego albo w związku z przejęciem opieki nad dzieckiem w przypadkach określonych w przepisach. Przysługuje pracownikowi będącemu rodzicem, a jego wymiar zależy między innymi od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie lub przyjętych na wychowanie oraz od sytuacji prawnej dziecka.

Urlop może zostać wykorzystany jednorazowo albo podzielony na nie więcej niż 5 części. Co do zasady powinien zostać wykorzystany do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Uprawnienie to może być realizowane przez oboje rodziców, z uwzględnieniem zasady, że część urlopu przypisana wyłącznie jednemu z rodziców nie może zostać przeniesiona na drugiego rodzica. Szczegółowe reguły określają także sposób korzystania z urlopu przez rodziców adopcyjnych oraz rodziców dziecka wymagającego szczególnej opieki.

Najważniejsze cechy urlopu rodzicielskiego:

  • służy sprawowaniu opieki nad dzieckiem i jest udzielany na wniosek pracownika, na zasadach określonych w Kodeksie pracy,
  • może być łączony z wykonywaniem pracy u pracodawcy, który udzielił urlopu; w takim przypadku urlop ulega proporcjonalnemu wydłużeniu, jednak tylko do ustawowo określonych granic,
  • wiąże się z ochroną stosunku pracy. W okresie korzystania z urlopów związanych z rodzicielstwem pracodawca co do zasady nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach,
  • wpływa na uprawnienia płacowe i ubezpieczeniowe zgodnie z odrębnymi regulacjami.

Instytucja urlopu rodzicielskiego występuje przede wszystkim w prawie pracy. Odpowiednie regulacje lub odesłania do zasad określonych w Kodeksie pracy dotyczą także żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej. W tych służbach urlop może wpływać między innymi na ochronę przed zwolnieniem, prawo do urlopu wypoczynkowego oraz wysokość uposażenia.

Opracowanie redakcyjne Kancelarium. Ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Urlop rodzicielski w przepisach

Wszystkie hasła na literę U