Uprawniony z umowy ubezpieczenia

„Uprawniony z umowy ubezpieczenia” to osoba, której przysługuje prawo żądania od zakładu ubezpieczeń spełnienia świadczenia wynikającego z zawartej umowy ubezpieczenia. Pojęcie to wskazuje więc, kto może wystąpić wobec ubezpieczyciela z żądaniem wykonania jego umownego obowiązku. Nie chodzi wyłącznie o samo zawarcie umowy, lecz o istnienie uprawnienia do otrzymania świadczenia przewidzianego w jej treści.

Definicja zawarta w ustawie „Działalność ubezpieczeniowa i reasekuracyjna” obejmuje dwa podstawowe elementy:

• istnienie umowy ubezpieczenia zawartej z zakładem ubezpieczeń,
• przysługujące określonej osobie uprawnienie do żądania świadczenia z tej umowy.

Świadczenie może być należne w związku ze zdarzeniem objętym ochroną ubezpieczeniową. To, kto ma status uprawnionego, wynika z charakteru danej umowy oraz z tego, komu przyznano możliwość żądania jej wykonania. Definicja pełni w ustawie funkcję porządkującą, ponieważ pozwala wskazać osobę, której dotyczy ochrona związana z realizacją świadczenia przez zakład ubezpieczeń.

Szczególne znaczenie pojęcie ma przy ubezpieczeniach odpowiedzialności cywilnej. W takim przypadku za uprawnionego z umowy uznaje się również poszkodowanego, czyli osobę, która doznała szkody objętej odpowiedzialnością cywilną ubezpieczonego. Oznacza to, że status uprawnionego może wynikać nie tylko z bezpośredniej relacji umownej z zakładem ubezpieczeń, lecz także z faktu poniesienia szkody w zakresie objętym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej.

W praktyce pojęcie służy do ustalenia, kto może domagać się realizacji świadczenia ubezpieczeniowego. Ma znaczenie przy określaniu kręgu osób, których żądania powinien rozpatrywać zakład ubezpieczeń, oraz przy odróżnieniu osoby uprawnionej do świadczenia od innych osób związanych z umową lub zdarzeniem ubezpieczeniowym. Definicja obejmuje zarówno uprawnionego na podstawie samej umowy, jak i poszkodowanego w przypadku ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej.