Unieszkodliwianie odpadów

Unieszkodliwianie odpadów to, w rozumieniu ustawy „Odpady.”, proces zagospodarowania odpadu, którego podstawowym charakterem nie jest odzysk. Oznacza to, że o zakwalifikowaniu danego działania decyduje jego istota i cel, a nie wyłącznie końcowy rezultat. Jeżeli proces służy innemu sposobowi postępowania z odpadem niż odzysk, może być uznany za unieszkodliwianie także wtedy, gdy ubocznym, wtórnym efektem tego procesu stanie się pozyskanie substancji albo energii.

Najważniejsze elementy pojęcia:

• musi chodzić o proces dotyczący odpadów;
• proces nie może być procesem odzysku jako takim;
• ewentualne uzyskanie substancji lub energii nie wyklucza unieszkodliwiania, jeżeli jest tylko skutkiem ubocznym, a nie zasadniczym celem procesu.

Definicja oddziela więc unieszkodliwianie od odzysku. Sam fakt, że w toku postępowania z odpadem powstaje materiał lub energia, nie przesądza jeszcze, że mamy do czynienia z odzyskiem. Istotne jest to, czy odzyskanie stanowi główny zamysł i charakter procesu, czy też pojawia się jedynie przy okazji innego sposobu postępowania z odpadem. Dzięki temu przepisy mogą rozróżniać działania nastawione na odzyskanie wartości znajdujących się w odpadach od działań, w których taki efekt nie jest celem podstawowym.

W praktyce pojęcie ma znaczenie przy kwalifikowaniu konkretnego sposobu postępowania z odpadem. Ułatwia ustalenie, do której kategorii należy zaliczyć dany proces oraz jakie regulacje dotyczące gospodarowania odpadami powinny mieć do niego zastosowanie. Ma to znaczenie także wtedy, gdy opis technologii lub jej rezultat mógłby sugerować odzysk, mimo że zasadniczy charakter procesu pozostaje inny.

Termin może być również używany w przepisach powiązanych z gospodarką wodną, lokalizacją inwestycji oraz wykonywaniem zadań przez jednostki samorządu terytorialnego. W takich regulacjach jego znaczenie należy odczytywać z uwzględnieniem ustawowej definicji, a więc z zachowaniem rozróżnienia między procesem niebędącym odzyskiem a procesem, którego głównym celem jest odzyskanie substancji lub energii.