Umowa pożyczki

Umowa pożyczki to umowa, w której pożyczkodawca zobowiązuje się przenieść na pożyczkobiorcę własność określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a pożyczkobiorca zobowiązuje się zwrócić taką samą ilość pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i jakości. Podstawowe zasady tej umowy określa Kodeks cywilny.

Pożyczka może być zawarta między osobami fizycznymi, przedsiębiorcami, spółkami i innymi podmiotami. Może mieć charakter nieodpłatny albo przewidywać odsetki. W umowie pieniężnej można również określić pozaodsetkowe koszty związane z udzieleniem pożyczki, jednak w przypadku pożyczki udzielanej osobie fizycznej przepisy ograniczają ich maksymalną wysokość. Ograniczeniom podlegają także odsetki w zakresie określonym w przepisach.

Najważniejsze cechy umowy pożyczki to:

• obowiązek wydania przedmiotu pożyczki przez pożyczkodawcę i jego zwrotu przez pożyczkobiorcę,
• określenie kwoty pieniędzy albo rodzaju i ilości rzeczy,
• możliwość ustalenia terminu oraz sposobu zwrotu,
• dopuszczalność odpłatności w postaci odsetek i innych kosztów,
• obowiązek zachowania formy dokumentowej, jeżeli wartość pożyczki przekracza tysiąc złotych. Niezachowanie tej formy wpływa przede wszystkim na możliwość wykazywania zawarcia umowy w postępowaniu dowodowym.

Przepisy o pożyczce mają znaczenie nie tylko w prawie cywilnym. W prawie karnym dotyczą między innymi wykorzystywania przymusowego położenia oraz pobierania nadmiernych kosztów lub odsetek. W prawie spółek zawarcie pożyczki z członkiem organu albo określonym podmiotem powiązanym może wymagać zgody właściwego organu. Szczególne regulacje dotyczą również pożyczek jednostek samorządu terytorialnego, pożyczek obsługiwanych przez instytucje publiczne oraz skutków ogłoszenia upadłości jednej ze stron. W praktyce umowa pożyczki jest podstawą zarówno prywatnego przekazania pieniędzy, jak i finansowania działalności gospodarczej lub publicznej.