Zrzeczenie się dziedziczenia nie jest decyzją nieodwracalną. Ten, kto się zrzekł, i ten, po kim zrzeczenie nastąpiło, mogą wspólnie usunąć jego skutki, ale wyłącznie umową i wyłącznie w formie aktu notarialnego.

### Najważniejsze punkty

- Uchylenie skutków zrzeczenia wymaga zgodnej umowy; jednostronne oświadczenie którejkolwiek ze stron nic tu nie zmienia.
- Stronami umowy muszą być te same osoby, które są związane zrzeczeniem: zrzekający się oraz przyszły spadkodawca.
- Forma aktu notarialnego dotyczy samej umowy uchylającej, a nie tylko jej udokumentowania.
- Skutkiem jest odpadnięcie następstw zrzeczenia, czyli powrót do zwykłych reguł powołania do spadku po tej osobie.
- Przepis nie wyznacza żadnego terminu na zawarcie takiej umowy; granicą jest otwarcie spadku, bo po śmierci brakuje już drugiej strony.

### W praktyce

Konstrukcja jest lustrzana wobec samego zrzeczenia: skoro powstało ono umową notarialną za życia przyszłego spadkodawcy, tak samo musi zostać zniesione. Jeżeli zrzeczenie obejmowało także zstępnych zrzekającego się, uchylenie działa w tym samym zakresie, bo usuwa skutki tej samej czynności.

Kodeks cywilny

o gospodarce nieruchomościami

Art. 53 ugn odnosi się do decyzji Ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa lub organu założycielskiego w akcie o utworzeniu państwowej osoby prawnej dotyczącej wyposażenia tej osoby w nieruchomości. Minister lub organ założycielski podejmuje decyzje dotyczące przekazania własności nieruchomości lub oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste, użytkowanie lub użyczenie na podstawie umowy notarialnej.

Przepis art. 53 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (UGN) przewiduje kompetencje dla ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa lub organu założycielskiego w zakresie rozstrzygania o wyposażeniu nowo utworzonych państwowych osób prawnych w nieruchomości. W akcie o utworzeniu państwowej osoby prawnej minister lub organ założycielski określa, które nieruchomości będą przekazane tej osobie prawnej. Nieruchomości te mogą pochodzić zarówno z zasobów wymienionych w art. 52 UGN, jak i z zasobów określonych w art. 24a ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

W kontekście interpretacji tego przepisu, istotne jest, że minister lub organ założycielski ma szeroką swobodę w wyborze nieruchomości, które zostaną przekazane nowo utworzonej państwowej osobie prawnej. Nieruchomości te mogą obejmować zarówno grunty, budynki, jak i inne nieruchomości niezbędne do realizacji celów statutowych tej osoby prawnej.

Przepis art. 53 ust. 2 UGN określa sposób, w jaki następuje przeniesienie własności nieruchomości na państwową osobę prawną. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa lub organ założycielski, realizując ustalenia zawarte w akcie o utworzeniu państwowej osoby prawnej, przenosi na tę osobę prawną własność nieruchomości lub oddaje jej nieruchomości gruntowe w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, użyczenie. Procedura ta wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego.

Podkreślić należy, że forma aktu notarialnego jest wymagana dla ważności umowy przenoszącej własność nieruchomości lub oddającej nieruchomości gruntowe w użytkowanie wieczyste, użytkowanie czy użyczenie. Zapewnia to większą pewność obrotu prawnego i zabezpiecza interesy zarówno państwowej osoby prawnej, jak i Skarbu Państwa.

#### Wnioski praktyczne

Art. 53 ugn ustanawia istotne mechanizmy prawne, które mają na celu zapewnienie odpowiedniego wyposażenia nowo utworzonych państwowych osób prawnych w niezbędne do ich funkcjonowania nieruchomości. Z perspektywy praktycznej, kluczowe znaczenie ma tu akt o utworzeniu państwowej osoby prawnej, który powinien precyzyjnie określać nieruchomości przekazywane tej osobie prawnej. Działania ministra lub organu założycielskiego muszą być zgodne z tym aktem, a przeniesienie własności nieruchomości wymaga dopełnienia formalności notarialnych, co stanowi dodatkową gwarancję prawidłowości i legalności całego procesu.

W kontekście stosowania tego przepisu, istotne jest także uwzględnienie przepisów ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, które mogą mieć zastosowanie w odniesieniu do przekazywanych nieruchomości. Stąd, przepisy te powinny być stosowane komplementarnie, co zapewni spójność i efektywność procedur dotyczących gospodarowania nieruchomościami państwowymi.

Umowa notarialna

Umowa notarialna w przepisach

Kodeks cywilny1 przepis

o gospodarce nieruchomościami3 przepisy