Kodeks spółek handlowych (ksh)

Art. 394 Kodeksu spółek handlowych (KSH) wprowadza szczególne wymogi dotyczące nabywania mienia przez spółkę akcyjną od jej założycieli, akcjonariuszy lub podmiotów powiązanych. Przepis ten ma na celu ochronę interesów spółki oraz jej akcjonariuszy, szczególnie w początkowym okresie działalności spółki, kiedy to ryzyko nadużyć może być większe.

#### § 1. Wymóg uchwały walnego zgromadzenia

Zgodnie z § 1, umowy o nabycie mienia przez spółkę, której wartość przekracza jedną dziesiątą wpłaconego kapitału zakładowego, zawarte z założycielem lub akcjonariuszem, wymagają uchwały walnego zgromadzenia. Uchwała ta musi być podjęta większością dwóch trzecich głosów. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że takie transakcje będą poddane kontroli akcjonariuszy, co zmniejsza ryzyko działań na szkodę spółki.

#### § 2. Rozszerzenie zakresu stosowania

Przepis § 2 rozszerza zakres stosowania § 1 na transakcje z podmiotami powiązanymi, takimi jak spółki dominujące oraz spółki lub spółdzielnie zależne. Ma to na celu zapobieżenie obchodzeniu przepisów poprzez zawieranie umów z podmiotami powiązanymi, które mogłyby działać na niekorzyść spółki.

#### § 3. Sprawozdanie zarządu

Zgodnie z § 3, zarząd spółki jest zobowiązany przedłożyć walnemu zgromadzeniu sprawozdanie, które spełnia warunki określone w art. 311 KSH. Sprawozdanie to powinno być poddane badaniu i ogłoszone przed walnym zgromadzeniem w sposób określony w art. 312 § 7 KSH. Przepis ten ma na celu zapewnienie transparentności i rzetelności informacji przedstawianych akcjonariuszom.

#### § 4. Wyłączenia

§ 4 wprowadza wyjątki od stosowania przepisów § 1-3. Wyłączenia te dotyczą nabycia mienia na podstawie przepisów o zamówieniach publicznych, postępowaniu likwidacyjnym, upadłościowym i egzekucyjnym oraz nabycia papierów wartościowych i towarów na rynku regulowanym. Wyłączenia te mają na celu uproszczenie procedur w sytuacjach, gdzie istnieją inne mechanizmy kontroli i transparentności, lub gdzie specyfika transakcji wymaga szybkiego działania.

### Podsumowanie

Art. 394 KSH wprowadza mechanizmy mające na celu ochronę interesów spółki i jej akcjonariuszy w początkowym okresie działalności spółki. Wymóg uzyskania zgody walnego zgromadzenia na transakcje o znacznej wartości z założycielami, akcjonariuszami i podmiotami powiązanymi, a także obowiązek przedłożenia sprawozdania zarządu, mają na celu zapewnienie transparentności i ograniczenie ryzyka nadużyć. Wyłączenia przewidziane w § 4 pozwalają na elastyczność w sytuacjach, gdzie istnieją inne mechanizmy kontroli lub specyfika transakcji wymaga szybkiego działania.

Art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami reguluje procedurę czasowego zajęcia nieruchomości w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak siła wyższa lub nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Przepis ten wprowadza mechanizmy umożliwiające szybkie i skuteczne działanie administracji publicznej w celu ochrony interesu publicznego, jednocześnie zabezpieczając prawa właścicieli nieruchomości.

#### 1. Przesłanki czasowego zajęcia nieruchomości

Zgodnie z ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może udzielić zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Decyzja ta jest wydawana na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy od dnia zajęcia nieruchomości. Przepis ten ma na celu umożliwienie szybkiego reagowania na sytuacje kryzysowe, które mogą zagrażać zdrowiu, życiu lub mieniu.

#### 2. Procedura wydania decyzji

W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, decyzja powinna być wydana niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (ust. 3), co oznacza, że może być ona wykonana bez względu na ewentualne odwołania.

#### 3. Obowiązki po upływie okresu zajęcia

Po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, podmiot, który zajął nieruchomość, jest zobowiązany doprowadzić ją do stanu poprzedniego (ust. 4). Przepis ten ma na celu ochronę interesów właściciela nieruchomości, zapewniając, że nieruchomość zostanie przywrócona do stanu sprzed zajęcia.

#### 4. Odszkodowanie

Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości przysługuje odszkodowanie (ust. 5). Wysokość odszkodowania powinna być uzgodniona między właścicielem a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. W przypadku braku uzgodnienia w terminie 30 dni od upływu okresu zajęcia, starosta wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.

#### 5. Prawo do żądania nabycia nieruchomości

Jeżeli na skutek czasowego zajęcia nieruchomości właściciel lub użytkownik wieczysty nie będzie mógł korzystać z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, może żądać, aby podmiot, który zajął nieruchomość, nabył od niego własność lub użytkowanie wieczyste nieruchomości w drodze umowy (ust. 6). Przepis ten chroni właściciela przed długotrwałymi negatywnymi skutkami zajęcia nieruchomości.

#### 6. Nagła potrzeba bez wniosku

W sytuacji, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel ma obowiązek udostępnienia jej (ust. 7). Podmiot, który zajął nieruchomość, musi złożyć wniosek o wydanie decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości (ust. 8). W przypadku niezłożenia wniosku w terminie, starosta orzeka o nałożeniu kary w wysokości 5000 zł za każdy dzień zwłoki (ust. 9).

#### 7. Kary za nieuzasadnione zajęcie

Starosta orzeka również o nałożeniu kary w sytuacji, gdy zajęcie nieruchomości nastąpiło bez zaistnienia przesłanek uzasadniających takie zajęcie (ust. 10). Kary te stanowią dochód budżetu państwa i podlegają egzekucji administracyjnej w przypadku nieuiszczenia w terminie (ust. 11).

#### 8. Zastosowanie do awarii

Przepisy art. 126 stosuje się również w przypadku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii, o których mowa w art. 124b (ust. 12). Rozszerzenie zastosowania tych przepisów na sytuacje awaryjne zapewnia spójność i jednolitość regulacji w zakresie czasowego zajęcia nieruchomości.

### Podsumowanie

Art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami wprowadza kompleksowe regulacje dotyczące czasowego zajęcia nieruchomości w sytuacjach nadzwyczajnych. Przepisy te mają na celu zapewnienie szybkiego i skutecznego działania administracji publicznej w celu ochrony interesu publicznego, jednocześnie zabezpieczając prawa właścicieli nieruchomości poprzez mechanizmy odszkodowawcze i obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego.

o gospodarce nieruchomościami

Przy odszkodowaniu za nieruchomość zabraną pod drogę wycena opiera się na dwóch różnych momentach: stan nieruchomości przyjmuje się z dnia wydania decyzji, a ceny z dnia ustalenia odszkodowania. Przeznaczenie ustala się z pominięciem tego, co przesądziła sama decyzja drogowa.

### Najważniejsze punkty

- Nakładów poniesionych na nieruchomość po dniu wydania decyzji nie uwzględnia się przy wycenie.
- Gdy dane z rynku lokalnego i regionalnego są niewystarczające, wartość określa się w podejściu kosztowym.
- Jeżeli przeznaczenie zgodne z celem wywłaszczenia zwiększa wartość, wartość liczy się jako iloczyn ceny 1 m2 gruntów odniesienia i powierzchni, z możliwością powiększenia nie więcej niż o 50%.
- Gdy nieruchomość już przed decyzją była przeznaczona pod inwestycję drogową, przyjmuje się przeznaczenie przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że wycena jest możliwa na podstawie cen transakcyjnych nieruchomości drogowych.
- Pojęcie decyzji obejmuje cały zestaw rozstrzygnięć lokalizacyjnych, od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu po zezwolenie na realizację inwestycji drogowej.
- Reguły stosuje się odpowiednio także do działek wydzielonych pod drogi przy podziale nieruchomości oraz do nieruchomości nabywanych pod drogi w drodze umowy, przy czym wtedy czynniki wyceny przyjmuje się na dzień zawarcia umowy.

Umowa nabycia

Umowa nabycia w przepisach

Kodeks spółek handlowych (ksh)2 przepisy

o gospodarce nieruchomościami1 przepis

w sprawie wyceny nieruchomości1 przepis