Umiejętności

Umiejętności to zdolności nabyte w wyniku uczenia się, które pozwalają wykonywać określone zadania oraz rozwiązywać problemy związane z konkretnym obszarem wiedzy lub pracy zawodowej. W rozumieniu ustawy „Zintegrowany System Kwalifikacji” nie chodzi więc o samą wiedzę teoretyczną ani o ogólne predyspozycje. Istotne jest to, że dana osoba potrafi wykorzystać to, czego się nauczyła, w praktycznym działaniu.

Pojęcie obejmuje kilka podstawowych elementów:

• źródło umiejętności, czyli proces uczenia się, w którym zdolność została przyswojona;
• praktyczny charakter, ponieważ umiejętność przejawia się w możliwości wykonania zadania albo poradzenia sobie z problemem;
• określony zakres, wyznaczany przez dziedzinę uczenia się lub działalności zawodowej;
• związek z konkretnymi wymaganiami, zadaniami i problemami właściwymi dla danego obszaru.

Tak rozumiane umiejętności są częścią opisu tego, co osoba potrafi osiągnąć dzięki uczeniu się. W ustawie służą do określania praktycznego wymiaru kompetencji związanych z kwalifikacjami. Pozwalają opisać nie tylko, jakie informacje ktoś posiada, lecz także jak może się nimi posłużyć w działaniu. Dzięki temu można precyzyjniej wskazać oczekiwany poziom przygotowania do wykonywania zadań w danej dziedzinie.

Znaczenie praktyczne tego pojęcia polega na skupieniu uwagi na rzeczywistym działaniu. Ocena umiejętności powinna odnosić się do tego, czy dana osoba potrafi wykonać zadanie lub rozwiązać problem właściwy dla określonego obszaru, a nie wyłącznie do deklarowanej znajomości zagadnienia. Umiejętności mogą dotyczyć zarówno czynności typowych dla nauki i kształcenia, jak i zadań wykonywanych w pracy zawodowej. Ich opis pomaga zatem jasno określić, czego można oczekiwać od osoby uczącej się lub wykonującej określone czynności.