Ugoda mediacyjna

Ugoda mediacyjna to porozumienie zawarte przez strony sporu w wyniku mediacji, czyli postępowania, w którym bezstronny mediator pomaga im wypracować wspólne rozwiązanie. Mediator nie rozstrzyga sprawy za strony i nie narzuca im treści porozumienia. Ugoda jest wynikiem ich dobrowolnych ustępstw i zgody co do sposobu zakończenia istniejącego sporu albo zapobieżenia jego powstaniu.

Ugoda mediacyjna może dotyczyć w szczególności spraw cywilnych, rodzinnych, gospodarczych, pracowniczych oraz niektórych spraw administracyjnych. Jej treść może obejmować zarówno obowiązek zapłaty określonej kwoty, jak i inne zachowania stron, na przykład wydanie rzeczy, wykonanie określonych czynności, zaniechanie działania albo ustalenie zasad dalszej współpracy. Zakres ugody zależy od rodzaju sprawy i granic, w których strony mogą samodzielnie dysponować swoimi prawami.

W postępowaniu cywilnym przebieg mediacji jest dokumentowany w protokole sporządzanym przez mediatora. Jeżeli strony zawrą ugodę, jej treść zamieszcza się w protokole albo dołącza do niego. Sama ugoda mediacyjna nie ma automatycznie takiej samej mocy jak wyrok ani nie zawsze może być bezpośrednio wykonana w drodze egzekucji. Po zatwierdzeniu przez sąd uzyskuje moc prawną ugody sądowej, a po nadaniu jej klauzuli wykonalności może stanowić podstawę egzekucji, jeżeli jej treść nadaje się do wykonania.

W sprawach administracyjnych ugoda zawarta przed mediatorem podlega odpowiednim regułom dotyczącym ugody administracyjnej, w tym zasadom jej utrwalenia i zatwierdzenia. Jej znaczenie polega na umożliwieniu stronom zakończenia sporu w sposób uzgodniony, często szybciej i bardziej elastycznie niż w postępowaniu rozstrzyganym jednostronnie przez organ lub sąd. Warunkiem skuteczności ugody jest między innymi zgodność jej treści z prawem oraz możliwość jej wykonania.