Udział zanieczyszczeń pochodzących ze źródeł naturalnych

Udział zanieczyszczeń pochodzących ze źródeł naturalnych oznacza tę część wszystkich emitowanych zanieczyszczeń, której nie można przypisać działalności człowieka, ani jako jej bezpośredniego skutku, ani jako skutku pośredniego. Chodzi więc o wyodrębnienie naturalnego składnika emisji, który może wpływać na stan powietrza niezależnie od funkcjonowania instalacji, transportu, rolnictwa czy innych aktywności ludzkich.

W rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska pojęcie obejmuje zarówno emisje powstające w wyniku określonych zjawisk przyrodniczych, jak i naturalne przemieszczanie się lub powstawanie cząstek w powietrzu. Jako przykłady wskazano między innymi:

• wybuchy wulkanów, aktywność sejsmiczną i geotermiczną,
• pożary lasów oraz nieużytków,
• gwałtowne wichury,
• aerozole morskie,
• wtórną emisję,
• przenoszenie w powietrzu cząstek pochodzenia naturalnego z regionów suchych.

Istotne jest to, że definicja odnosi się do części emisji zanieczyszczeń, a nie do całego zjawiska zanieczyszczenia powietrza. Jeżeli na jego poziom wpływają jednocześnie czynniki naturalne i działalność człowieka, udział źródeł naturalnych obejmuje tylko tę część, która pozostaje niezależna od ludzkiej aktywności. Znaczenie ma zatem ustalenie pochodzenia emisji oraz związku przyczynowego między danym zanieczyszczeniem a działalnością człowieka.

Pojęcie służy w ustawie do odróżniania naturalnego tła lub naturalnych epizodów zanieczyszczeń od emisji antropogenicznych. Ma to praktyczne znaczenie przy analizie jakości powietrza, ocenie przyczyn przekroczeń oraz interpretacji danych dotyczących emisji. Pozwala uwzględnić fakt, że nie każde stwierdzone zanieczyszczenie jest wynikiem działalności człowieka, a prawidłowa ocena jego poziomu wymaga rozpoznania udziału poszczególnych źródeł.