Udostępnianie informacji

Udostępnianie informacji w polskim prawie oznacza przekazanie określonych danych lub dokumentów innemu podmiotowi albo umożliwienie mu zapoznania się z ich treścią. Jest to czynność faktyczna lub prawnie uregulowany obowiązek, którego sposób wykonania zależy od rodzaju informacji, podmiotu udostępniającego i odbiorcy oraz celu przekazania.

Udostępnianie może mieć charakter:

• publiczny, gdy informacje są kierowane do nieoznaczonego kręgu osób, na przykład przez publikację, ogłoszenie lub zamieszczenie w systemie teleinformatycznym;
• indywidualny, gdy dane są przekazywane konkretnej osobie, organowi lub podmiotowi na wniosek albo z urzędu;
• międzyinstytucjonalny, gdy organy lub jednostki organizacyjne przekazują sobie dane potrzebne do wykonania ustawowych zadań;
• elektroniczny, w tym z wykorzystaniem urządzeń teletransmisji danych i specjalnych systemów informatycznych.

Termin występuje w wielu dziedzinach prawa. W gospodarce nieruchomościami może dotyczyć przekazywania organom publicznym informacji o rynku nieruchomości. W Prawie wodnym obejmuje między innymi publiczne udostępnianie harmonogramów i materiałów dotyczących planowania gospodarowania wodami, przekazywanie danych przez organy administracji oraz gromadzenie i udostępnianie informacji o wodach podziemnych. W przepisach dotyczących planowania przestrzennego oznacza także współpracę podmiotów uczestniczących w sporządzaniu planów. W Prawie o ruchu drogowym może polegać na udostępnieniu osobie danych zgromadzonych w ewidencji, również za pomocą teletransmisji.

Udostępnianie informacji może być obowiązkiem organu, uprawnieniem określonego podmiotu albo elementem procedury administracyjnej. Niekiedy następuje bezpłatnie, jeżeli przepisy przewidują przekazywanie danych na potrzeby zadań publicznych. Zakres i forma udostępnienia mogą podlegać ograniczeniom wynikającym z ochrony danych osobowych, tajemnic prawnie chronionych, informacji niejawnych, ochrony środowiska lub szczególnych zasad dostępu do akt. Nie jest ono zatem równoznaczne z nieograniczonym ujawnieniem informacji. W praktyce przepisy mogą określać, kto udostępnia dane, komu, na jaki wniosek, w jakim terminie, w jakiej formie i z jakimi ograniczeniami.