Ubezpieczenie majątkowe

Ubezpieczenie majątkowe to rodzaj ubezpieczenia, którego przedmiotem jest zgodny z prawem interes majątkowy dający się ocenić w pieniądzu. Interes ten może dotyczyć zarówno określonego składnika majątku, jak i obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej osobie trzeciej. Ubezpieczenie majątkowe służy więc ochronie przed finansowymi skutkami zdarzeń powodujących utratę, uszkodzenie albo zmniejszenie wartości mienia, a także powstanie odpowiedzialności cywilnej.

Na podstawie umowy ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się do spełnienia określonego świadczenia w razie wystąpienia przewidzianego w umowie wypadku ubezpieczeniowego. Ubezpieczający jest natomiast zobowiązany do zapłaty składki. Świadczenie może polegać w szczególności na wypłacie odszkodowania, którego wysokość jest ustalana według zasad określonych w umowie i co do zasady pozostaje związana z rozmiarem poniesionej szkody, sumą ubezpieczenia oraz zakresem ochrony.

W praktyce wyróżnia się przede wszystkim:

• ubezpieczenia mienia, obejmujące na przykład nieruchomości, ruchomości, pojazdy lub inne składniki majątku,
• ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, chroniące przed ekonomicznymi skutkami obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej innej osobie,
• ubezpieczenia obowiązkowe i dobrowolne, zależnie od tego, czy obowiązek zawarcia umowy wynika z przepisów prawa, czy z decyzji zainteresowanego.

Ubezpieczenie majątkowe występuje przede wszystkim w prawie cywilnym, a jego skutki mogą mieć znaczenie także w postępowaniu cywilnym i prawie upadłościowym. Prawa wynikające z umowy ubezpieczenia mogą być objęte zajęciem egzekucyjnym, natomiast wypłacone odszkodowania podlegają szczególnym zasadom dotyczącym ich egzekucji. Przepisy określają również wpływ ogłoszenia upadłości na niektóre umowy ubezpieczenia majątkowego. Instrument ten pozwala rozłożyć ekonomiczne następstwa ryzyka na ubezpieczyciela, w zamian za zapłatę składki, i zapewnia środki na pokrycie szkody w granicach uzgodnionej ochrony.