Ubezpieczenia emerytalne i rentowe

Wyrażenie „ubezpieczenia emerytalne i rentowe” oznacza w tej ustawie dwa rodzaje ubezpieczeń społecznych, których treść i zasady działania wynikają z przepisów regulujących system ubezpieczeń społecznych. Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie tworzy więc odrębnej, szczegółowej definicji tych ubezpieczeń, lecz odsyła do regulacji systemowych. Aby ustalić, co obejmuje to pojęcie, należy sięgnąć do przepisów określających zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym.

W praktyce jest to określenie zbiorcze, obejmujące:

• ubezpieczenie emerytalne, związane z zabezpieczeniem prawa do świadczeń emerytalnych;
• ubezpieczenie rentowe, związane z zabezpieczeniem prawa do świadczeń rentowych.

Samo użycie tego zwrotu nie przesądza jeszcze, kto podlega danemu ubezpieczeniu, od kiedy powstaje podleganie, jak długo trwa ani jakie dokładnie obowiązki wiążą się z objęciem ubezpieczeniem. Te kwestie należy oceniać na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, do których odsyła definicja. Z tego względu znaczenie pojęcia ma charakter odsyłający i zależy od treści regulacji systemowych.

W ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pojęcie to służy uporządkowaniu zasad dotyczących świadczeń emerytalnych i rentowych. Pozwala wskazać, że określone skutki prawne lub przesłanki są związane z podleganiem właśnie tym rodzajom ubezpieczeń, a nie z ubezpieczeniami społecznymi rozumianymi ogólnie. Ma więc znaczenie przy ustalaniu, jakie przepisy należy zastosować do sytuacji osoby ubezpieczonej oraz jak rozumieć odwołania do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego w dalszych regulacjach. Desygnat tego hasła wynika przede wszystkim z przepisów systemu ubezpieczeń społecznych, natomiast ustawa emerytalna wykorzystuje go jako podstawowe pojęcie dla regulacji dotyczącej emerytur i rent.