Ubezpieczeni

„Ubezpieczeni” to określenie osób, które ustawa „o systemie ubezpieczeń społecznych” obejmuje zakresem co najmniej jednego rodzaju ubezpieczenia społecznego. Pojęcie to odnosi się wyłącznie do osób fizycznych, a więc do konkretnych ludzi, nie zaś do podmiotów takich jak przedsiębiorstwa, instytucje czy inne organizacje. Drugim koniecznym elementem jest podleganie ubezpieczeniu wymienionemu w art. 1 tej ustawy. Nie wystarcza więc samo istnienie związku z systemem ubezpieczeń społecznych, lecz musi chodzić o objęcie przynajmniej jednym z ubezpieczeń wskazanych w tym przepisie.

Sformułowanie „co najmniej jednemu” oznacza, że dana osoba może być objęta jednym ubezpieczeniem albo kilkoma ubezpieczeniami jednocześnie. Definicja nie wymaga zatem podlegania całemu systemowi ani wszystkim jego rodzajom. O tym, czy konkretna osoba spełnia ten warunek, decyduje jej rzeczywiste podleganie odpowiedniemu ubezpieczeniu, a nie samo przekonanie, że powinna być nim objęta.

W ustawie definicja służy wyznaczeniu kręgu osób, do których można stosować przepisy posługujące się pojęciem „ubezpieczeni”. Dzięki niej wiadomo, że chodzi o osoby fizyczne pozostające w zakresie przynajmniej jednego ubezpieczenia społecznego, zgodnie z katalogiem wskazanym w art. 1. Jest to więc pojęcie porządkujące i pozwalające odróżnić osoby objęte systemem od tych, które nie spełniają tego warunku.

Znaczenie praktyczne tej definicji polega na tym, że przy analizie sytuacji danej osoby trzeba ustalić dwie kwestie: czy jest ona osobą fizyczną oraz czy podlega choć jednemu z ubezpieczeń społecznych, o których mowa w ustawie. Dopiero łączne spełnienie tych przesłanek pozwala zakwalifikować ją jako „ubezpieczonego” w rozumieniu tego aktu. Zakres tego statusu może być różny, ponieważ zależy od tego, jednemu lub jakiej liczbie ubezpieczeń dana osoba podlega.