Trybunał Sprawiedliwości

Trybunał Sprawiedliwości to organ sądowy Unii Europejskiej, którego podstawowym zadaniem jest zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa Unii we wszystkich państwach członkowskich. W polskich przepisach określenie to często stanowi skrót nazwy „Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej”, chociaż w ścisłym znaczeniu Trybunał Sprawiedliwości jest jednym z sądów tworzących tę instytucję. Drugim jest Sąd.

Trybunał Sprawiedliwości rozpoznaje przede wszystkim pytania prejudycjalne kierowane przez sądy państw członkowskich. Pytania te dotyczą znaczenia lub ważności przepisów prawa Unii i pojawiają się wtedy, gdy rozstrzygnięcie krajowej sprawy zależy od ich prawidłowej interpretacji. Odpowiedź Trybunału wiąże sąd, który zwrócił się z pytaniem, oraz wpływa na stosowanie tego samego przepisu w innych podobnych sprawach. Trybunał rozpoznaje także skargi dotyczące niewykonania obowiązków wynikających z prawa Unii oraz inne sprawy przewidziane w tym prawie.

Najważniejsze cechy:

• jest sądem ponadnarodowym, a nie organem polskiego wymiaru sprawiedliwości;
• orzeka w sprawach związanych z prawem Unii Europejskiej;
• jego wykładnia może mieć bezpośrednie znaczenie dla postępowań prowadzonych przed polskimi sądami i organami administracji;
• jego orzeczenia mogą wpływać na konieczność wznowienia postępowania lub zmianę rozstrzygnięcia, jeżeli wcześniejsze zastosowanie prawa pozostaje z nimi sprzeczne.

Termin występuje między innymi w prawie administracyjnym, podatkowym, cywilnym i w regulacjach dotyczących wykonywania zawodów prawniczych. W przepisach podatkowych może odnosić się do zgodności opinii lub porozumień z orzecznictwem dotyczącym prawa Unii. W postępowaniu administracyjnym orzeczenie Trybunału może stanowić podstawę do żądania wznowienia postępowania na zasadach określonych w ustawie. Należy odróżniać Trybunał Sprawiedliwości od Trybunału Konstytucyjnego, który jest organem polskiego państwa i bada zgodność prawa z Konstytucją.