Trybunał

Trybunał to szczególny organ władzy sądowniczej albo międzynarodowy organ sądowy, powołany do rozstrzygania określonych kategorii spraw. W polskim prawie termin ten nie oznacza jednej instytucji. Jego znaczenie zależy od kontekstu przepisu oraz od pełnej nazwy danego organu.

W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej trybunały są wymieniane obok sądów jako organy odrębne i niezależne od innych władz. Wydają orzeczenia w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej. Do krajowych trybunałów należą przede wszystkim:

• Trybunał Konstytucyjny, który rozstrzyga sprawy dotyczące zgodności ustaw i innych aktów normatywnych z Konstytucją, a także wykonuje inne zadania przyznane mu przez przepisy prawa,
• Trybunał Stanu, właściwy w sprawach odpowiedzialności konstytucyjnej osób zajmujących najwyższe stanowiska państwowe.

Przepisy dotyczące organizacji i postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym określają między innymi jego siedzibę, organy oraz formy rozstrzygania spraw. Trybunał może rozstrzygać sprawy w formie przewidzianej dla danego rodzaju postępowania, a jego działalność jest odrębna od działalności sądów powszechnych i administracyjnych.

Termin „Trybunał” może również oznaczać międzynarodowy trybunał karny, w szczególności Międzynarodowy Trybunał Karny. W tym znaczeniu odnosi się do organu prowadzącego postępowania w sprawach najpoważniejszych przestępstw międzynarodowych. Polskie przepisy regulują współpracę z takim Trybunałem, między innymi przekazywanie osób, wykonywanie wniosków o pomoc prawną, stosowanie tymczasowego aresztowania oraz postępowanie w razie nieprzewidzianego lądowania samolotu przewożącego osobę przekazywaną Trybunałowi.

Rozróżnienie rodzaju trybunału ma znaczenie praktyczne, ponieważ wpływa na właściwość organu, rodzaj postępowania, sposób wykonywania orzeczeń oraz zakres współpracy Polski z organem międzynarodowym. O tym, jakie znaczenie ma słowo „Trybunał”, decyduje więc nazwa instytucji i treść przepisu, w którym zostało użyte.