Trudnych do wyceny wartościach niematerialnych

„Trudne do wyceny wartości niematerialnych” to określenie używane w ustawie „Ordynacja podatkowa” wobec takich składników niematerialnych, których wartość jest szczególnie trudna do ustalenia w chwili przenoszenia między podmiotami powiązanymi. Chodzi nie tylko o same wartości niematerialne, lecz także o wartości o charakterze prawnym oraz prawa do tych wartości. Mogą to być zatem składniki, które nie mają materialnej postaci, ale przedstawiają znaczenie gospodarcze lub prawne i mogą być przedmiotem transakcji między podmiotami pozostającymi w powiązaniu.

O zakwalifikowaniu danej wartości do tej kategorii decydują przede wszystkim dwa elementy. Po pierwsze, w momencie przeniesienia nie ma wiarygodnej wartości porównywalnej, czyli odpowiedniego i rzetelnego punktu odniesienia pozwalającego ustalić cenę na podstawie porównania z podobnymi wartościami lub transakcjami. Po drugie, wysoki poziom niepewności dotyczy prognoz przyszłych przepływów pieniężnych albo spodziewanych przychodów związanych z daną wartością, ewentualnie założeń przyjętych do jej wyceny. Niepewność może więc wynikać zarówno z trudności w przewidzeniu przyszłych korzyści, jak i z tego, że model wyceny opiera się na założeniach obarczonych znacznym ryzykiem.

Definicja służy wyodrębnieniu transakcji, w których ustalenie wartości przedmiotu przeniesienia wymaga szczególnej ostrożności. Ma znaczenie przy stosowaniu przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących rozpoznawania określonych uzgodnień i oceny ich cech. W praktyce pomaga ustalić, czy transakcja dotycząca danego prawa lub innej wartości niematerialnej może należeć do kategorii uzgodnień, dla których istotne są sposób wyceny, przyjęte założenia oraz poziom niepewności prognoz. Sam fakt trudności wyceny nie oznacza, że wartość jest niemożliwa do ustalenia. Oznacza natomiast, że jej określenie nie opiera się na wiarygodnym porównaniu, a przewidywane rezultaty lub założenia wyceny są obarczone wysoką niepewnością.