Art. 117^1 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje procedurę składania wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przez osobę fizyczną, która nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z uwagi na swoją sytuację majątkową. Przepis ten wprowadza kilka istotnych wymogów formalnych, które mają na celu zapewnienie rzetelności i przejrzystości procesu.

#### 1. Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania

Osoba fizyczna składająca wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego musi dołączyć do niego oświadczenie obejmujące szczegółowe dane dotyczące jej stanu rodzinnego, majątku, dochodów i źródeł utrzymania. Oświadczenie to sporządza się według ustalonego wzoru, co ma na celu ujednolicenie i ułatwienie procesu oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy przez sąd.

#### 2. Jedno oświadczenie w przypadku łącznego wniosku

Jeżeli wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego składany jest łącznie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, osoba fizyczna dołącza tylko jedno oświadczenie. Jest to rozwiązanie praktyczne, które ma na celu uproszczenie procedury i uniknięcie zbędnej biurokracji.

#### 3. Przyrzeczenie o prawdziwości oświadczenia

Sąd może odebrać od osoby fizycznej przyrzeczenie o treści: „Świadomy znaczenia mych słów i odpowiedzialności przed prawem zapewniam, że złożone przeze mnie oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania jest prawdziwe i rzetelne”. Przed odebraniem przyrzeczenia, sąd poucza stronę o treści art. 120 § 4 k.p.c., co ma na celu uświadomienie wnioskodawcy konsekwencji prawnych związanych z podaniem nieprawdziwych informacji.

#### 4. Zwrot wniosku bez wezwania do uzupełnienia braków

Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego złożony przez stronę reprezentowaną przez adwokata lub radcę prawnego bez dołączenia wymaganego oświadczenia, przewodniczący zwraca bez wzywania do uzupełnienia braków. Jest to rygorystyczne rozwiązanie mające na celu zdyscyplinowanie stron i ich pełnomocników do przestrzegania wymogów formalnych.

#### 5. Złożenie oświadczenia do protokołu

W razie złożenia wniosku ustnie do protokołu, oświadczenie może być złożone także do protokołu. Jest to elastyczne rozwiązanie, które umożliwia osobom fizycznym, które nie są w stanie sporządzić pisemnego oświadczenia, złożenie go w formie ustnej.

#### 6. Wyjątek dla stron określonych w art. 117 § 1 k.p.c.

Przepisów § 1-4 nie stosuje się, jeżeli wniosek składa strona, o której mowa w art. 117 § 1 k.p.c. Oznacza to, że pewne kategorie stron, które są z góry zwolnione od kosztów sądowych, nie muszą składać oświadczenia o stanie majątkowym.

#### 7. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór oświadczenia oraz sposób udostępniania wzoru druków tych oświadczeń. Rozporządzenie to ma na celu zapewnienie jednolitości i przejrzystości procedury oraz ułatwienie stronom wypełnienia oświadczeń.

### Podsumowanie

Art. 117^1 k.p.c. wprowadza szczegółowe wymogi formalne dotyczące składania wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przez osoby fizyczne. Przepis ten ma na celu zapewnienie rzetelności i przejrzystości procesu oraz ułatwienie sądom oceny sytuacji majątkowej wnioskodawców. Jednocześnie wprowadza rygorystyczne sankcje za nieprzestrzeganie tych wymogów, co ma na celu zdyscyplinowanie stron i ich pełnomocników.

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 144 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) reguluje kwestie związane z protokołowaniem rozprawy oraz innych czynności procesowych. Przepis ten ma na celu zapewnienie prawidłowego i rzetelnego dokumentowania przebiegu postępowania karnego, co jest kluczowe dla zachowania transparentności i praworządności procesu.

### Komentarz do Art. 144 k.p.k.

#### § 1. Protokół rozprawy spisuje pracownik sekretariatu lub inna osoba upoważniona przez prezesa sądu.

W pierwszym paragrafie art. 144 k.p.k. ustawodawca wskazuje, że protokół rozprawy powinien być spisany przez pracownika sekretariatu sądu lub inną osobę upoważnioną przez prezesa sądu. Pracownik sekretariatu sądu to osoba zatrudniona w sądzie, która posiada odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie w zakresie protokołowania czynności sądowych. Upoważnienie przez prezesa sądu może dotyczyć innych pracowników sądu, którzy nie są formalnie zatrudnieni jako protokolanci, ale posiadają odpowiednie kompetencje do wykonywania tej funkcji.

#### § 2. Inny protokół spisać może, poza osobami wymienionymi w § 1, osoba przybrana w charakterze protokolanta przez prowadzącego czynność lub sam przeprowadzający czynność.

Drugi paragraf rozszerza krąg osób uprawnionych do spisywania protokołów na osoby przybrane w charakterze protokolanta przez prowadzącego czynność lub samodzielnie przeprowadzającego czynność. Oznacza to, że w sytuacjach, gdy nie jest możliwe skorzystanie z pracownika sekretariatu lub osoby upoważnionej przez prezesa sądu, prowadzący czynność (np. sędzia, prokurator) może wyznaczyć inną osobę do spisania protokołu. Jest to rozwiązanie praktyczne, które pozwala na elastyczne dostosowanie się do okoliczności i zapewnienie ciągłości postępowania.

#### § 3. Od osoby przybranej, która nie jest pracownikiem organu prowadzącego postępowanie, odbiera się przyrzeczenie następującej treści: „Przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obowiązki protokolanta wykonam sumiennie”.

Trzeci paragraf wprowadza wymóg złożenia przyrzeczenia przez osobę przybraną do spisywania protokołu, która nie jest pracownikiem organu prowadzącego postępowanie. Przyrzeczenie to ma na celu zapewnienie, że osoba ta będzie wykonywać swoje obowiązki sumiennie i rzetelnie. Jest to istotne z punktu widzenia wiarygodności i autentyczności protokołu, który stanowi ważny dowód w postępowaniu karnym.

### Podsumowanie

Art. 144 k.p.k. jest przepisem, który ma na celu zapewnienie prawidłowego dokumentowania przebiegu postępowania karnego poprzez określenie, kto może spisywać protokoły oraz wprowadzenie mechanizmów mających na celu zapewnienie rzetelności tych dokumentów. Przepis ten jest kluczowy dla zachowania transparentności i praworządności procesu karnego, a jego przestrzeganie jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Treść przyrzeczenia

Treść przyrzeczenia w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

Kodeks postępowania karnego (kpk)1 przepis