Tranzyt fitosanitarny

Tranzyt fitosanitarny to szczególny sposób przemieszczania roślin, produktów roślinnych lub innych przedmiotów przez terytorium objęte unijnymi przepisami ochrony roślin, gdy przesyłka pochodzi z państwa trzeciego i ma trafić do innego państwa trzeciego. Pojęcie to nie oznacza zwykłego przewozu. Odnosi się do sytuacji, w której przewożone towary mogą mieć znaczenie dla bezpieczeństwa fitosanitarnego, a ich przemieszczanie podlega zasadom określonym w przepisie, do którego odsyła ustawa.

Najważniejsze elementy tranzytu fitosanitarnego to:

• pochodzenie przesyłki spoza obszaru Unii Europejskiej,
• przejazd przez terytorium Unii,
• dalsze przeznaczenie w innym państwie trzecim,
• objęcie roślin, produktów roślinnych lub innych przedmiotów środkami fitosanitarnymi,
• brak zamiaru wprowadzenia przesyłki na rynek unijny.

Definicja zawarta w ustawie „Ochrona roślin przed agrofagami” ma charakter odsyłający. Oznacza to, że pełne znaczenie tego terminu należy ustalać przy uwzględnieniu art. 47 ust. 1 wskazanego w niej rozporządzenia. Ustawa nie tworzy więc całkowicie odrębnego, krajowego pojęcia tranzytu fitosanitarnego, lecz posługuje się terminem z unijnych przepisów dotyczących zdrowia roślin.

W praktyce kwalifikacja przewozu jako tranzytu fitosanitarnego pozwala odróżnić przesyłkę jedynie przejeżdżającą przez terytorium Unii od towaru, który ma zostać na tym terytorium wprowadzony do obrotu lub wykorzystany. Ma to znaczenie dla ustalenia, jakie wymagania dotyczące ochrony roślin należy zastosować podczas przewozu. Celem tych regulacji jest ograniczenie ryzyka przenoszenia agrofagów przez towary przemieszczane między państwami trzecimi, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że przesyłka nie jest przeznaczona dla rynku unijnego. Termin może mieć znaczenie przy ocenie legalności i charakteru konkretnego transportu oraz przy stosowaniu przepisów ustawy w zakresie nadzoru nad przemieszczaniem towarów mogących zagrażać zdrowiu roślin.