Tożsamość

Tożsamość w polskim prawie oznacza zespół informacji pozwalających ustalić, że dana osoba jest konkretną, oznaczoną osobą fizyczną. Obejmuje przede wszystkim imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, obywatelstwo, numer identyfikacyjny, dane dokumentu tożsamości oraz inne cechy lub informacje umożliwiające identyfikację. Zakres wymaganych danych zależy od celu postępowania i rodzaju sprawy. Przepisy nie posługują się jednym, uniwersalnym katalogiem tych danych.

Ustalenie tożsamości polega na sprawdzeniu danych osoby na podstawie dokumentu, rejestru, oświadczenia albo innych dostępnych informacji. Może obejmować także porównanie wizerunku, danych biometrycznych lub cech osoby, jeżeli przewidują to właściwe przepisy. Jeżeli danych nie można potwierdzić albo zachodzą wątpliwości co do osoby, mówi się o problemie z ustaleniem tożsamości. Skutkiem może być konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności, wymiany dokumentu lub zastosowania szczególnych procedur.

Tożsamość ma znaczenie w wielu dziedzinach prawa. W postępowaniu karnym służy prawidłowemu wskazaniu osoby ściganej, podejrzanego, oskarżonego lub innego uczestnika postępowania. Dane identyfikacyjne są elementem Europejskiego Nakazu Aresztowania i innych dokumentów dotyczących poszukiwania lub przekazania osoby. W postępowaniu cywilnym pozwalają ustalić, której osoby dotyczy orzeczenie, w tym rozstrzygnięcie związane z uznaniem za zmarłego lub stwierdzeniem zgonu.

Sprawdzenie tożsamości jest również wymagane przed dopuszczeniem do egzaminu, przy przyjęciu osoby do izby zatrzymań, podczas kontroli oraz w postępowaniach dotyczących cudzoziemców. Szczególne znaczenie ma ochrona tożsamości sygnalisty i osób z nim związanych, a także poufność danych dawców oraz osób urodzonych w wyniku medycznie wspomaganej prokreacji. Bezprawne ujawnienie takich informacji może podlegać odpowiedzialności. Tożsamość odróżnia się od samego dokumentu tożsamości, który jest tylko jednym ze środków jej potwierdzenia.