Terytorialna służba wojskowa

Terytorialna służba wojskowa jest jedną z form czynnej służby wojskowej w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Pełnią ją żołnierze terytorialnej służby wojskowej, przeznaczeni w szczególności do wykonywania zadań związanych z obroną i ochroną określonego terytorium oraz do współdziałania z innymi rodzajami sił zbrojnych i służbami.

Służba ta ma odmienny charakter od służby zawodowej. Jest organizowana z uwzględnieniem okresowego szkolenia i wykonywania obowiązków wojskowych, co pozwala żołnierzowi co do zasady łączyć ją z życiem zawodowym lub nauką. W ramach terytorialnej służby wojskowej wyróżnia się pełnienie służby rotacyjnie oraz dyspozycyjnie. Służba rotacyjna polega na stawianiu się w jednostce lub innym miejscu wskazanym przez właściwego przełożonego i wykonywaniu zadań oraz szkolenia. Służba dyspozycyjna oznacza pozostawanie w gotowości do wykonywania obowiązków w terminach określonych przepisami lub rozkazem.

Do najważniejszych elementów tej służby należą:

• odbycie szkolenia podstawowego i złożenie przysięgi wojskowej w pierwszym okresie służby, jeżeli żołnierz nie składał jej wcześniej,
• szkolenie w specjalności wojskowej odpowiadającej zajmowanemu stanowisku,
• podleganie rozkazom, zasadom odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz wojskowym regulacjom organizacyjnym,
• możliwość wykonywania zadań w jednostkach wojskowych i innych instytucjach wojskowych.

Status żołnierza terytorialnej służby wojskowej ma znaczenie także poza prawem wojskowym. Wpływa na sytuację pracowniczą, w szczególności na usprawiedliwianie nieobecności związanej ze służbą oraz na korzystanie z urlopu. W postępowaniach karnych, cywilnych i administracyjnych żołnierz może podlegać określonym obowiązkom wobec dowódcy jednostki, a uchybienie tym obowiązkom może skutkować zawiadomieniem dowódcy o potrzebie zastosowania odpowiedzialności dyscyplinarnej. Jednocześnie niektóre przepisy wojskowej części prawa karnego wykonawczego nie mają zastosowania do żołnierzy pełniących służbę dyspozycyjnie.