Taksacja nieruchomości

Taksacja nieruchomości to urzędowo uregulowany proces ustalania wartości nieruchomości na podstawie danych o jej stanie, przeznaczeniu, położeniu oraz cenach transakcyjnych. Termin ten wiąże się z wyceną nieruchomości, ale w szczególności odnosi się do systemowego, prowadzonego według określonych zasad określania ich wartości, zwłaszcza wartości katastralnej.

W polskim prawie wyróżnia się przede wszystkim:

• taksację wykonywaną dla określonej nieruchomości, w ramach czynności szacunkowych podejmowanych przez rzeczoznawcę majątkowego, między innymi na potrzeby postępowań i działań organów publicznych;
• powszechną taksację nieruchomości, której celem jest ustalanie wartości katastralnej nieruchomości w skali obejmującej określony zasób nieruchomości.

Powszechna taksacja jest przeprowadzana przez organy prowadzące kataster nieruchomości. Opiera się na oszacowaniu nieruchomości reprezentatywnych, czyli takich, których cechy pozwalają wykorzystać je do określania wartości innych, podobnych nieruchomości. Wartość nieruchomości reprezentatywnych ustala się z wykorzystaniem cen wynikających z transakcji rynkowych, a czynności szacunkowe wykonują rzeczoznawcy majątkowi. Taksacja ma charakter okresowy, a wartości katastralne są przeszacowywane co trzy lata.

Podstawą szacowania mogą być dane z ksiąg wieczystych, katastru i ewidencji gruntów i budynków, rejestrów, planów miejscowych, dokumentów urzędowych, umów oraz świadectw energetycznych. Rzeczoznawca korzysta z danych poświadczonych, a organy udostępniają dokumenty potrzebne do sporządzenia opracowania i umożliwiają wykonywanie ich kopii. Przy realizacji zleceń organów publicznych rzeczoznawca może także wykonywać czynności szacunkowe na nieruchomości.

Taksacja znajduje zastosowanie przede wszystkim w gospodarce nieruchomościami oraz w systemie informacji geodezyjnej i kartograficznej. Jej praktyczne znaczenie polega na zapewnieniu jednolitego sposobu ustalania wartości nieruchomości dla celów katastralnych, administracyjnych i związanych z wykonywaniem zadań publicznych.