Sztuczna jednolita część wód powierzchniowych

Sztuczna jednolita część wód powierzchniowych to wyodrębniony fragment wód znajdujących się na powierzchni ziemi, którego powstanie jest skutkiem działalności człowieka. Chodzi więc o taki obiekt lub odcinek wód, który nie ukształtował się wyłącznie w sposób naturalny, lecz został utworzony albo istotnie uformowany w związku z działaniem człowieka. Określenie „jednolita” wskazuje, że jest to całość traktowana jako odrębna jednostka w ramach podziału wód powierzchniowych, a nie dowolny, przypadkowo wybrany fragment.

W praktyce pojęcie może obejmować różnego rodzaju wody powstałe w następstwie przekształcenia środowiska, na przykład zbiornik lub kanał utworzony w związku z realizacją określonego przedsięwzięcia. O zakwalifikowaniu danego obiektu jako sztucznej jednolitej części wód powierzchniowych decyduje jego charakter oraz związek z działalnością człowieka, a nie samo techniczne pochodzenie urządzeń lub budowli znajdujących się w jego otoczeniu.

W ustawie „Prawo wodne” pojęcie to służy do oznaczenia szczególnej kategorii wód powierzchniowych. Dzięki takiemu wyodrębnieniu można opisywać i oceniać stan konkretnego fragmentu wód, a także odnosić do niego działania związane z ochroną, gospodarowaniem i planowaniem w dziedzinie wód. Ma to znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala przypisać odpowiednie wymagania i cele do określonego obiektu, zamiast traktować wszystkie wody powierzchniowe jednakowo.

Najważniejsze elementy tego pojęcia to:

• przedmiotem jest jednolita część wód powierzchniowych, czyli wyodrębniona całość należąca do wód powierzchniowych,
• jej powstanie pozostaje wynikiem działalności człowieka,
• kwalifikacja odnosi się do charakteru samej części wód, a nie tylko do obecności pojedynczych urządzeń wodnych,
• pojęcie pełni funkcję porządkującą w systemie ustawy i jest wykorzystywane przy zarządzaniu oraz ochronie wód.

Sztuczna jednolita część wód powierzchniowych nie jest zatem nazwą każdej wody znajdującej się w miejscu przekształconym przez człowieka. Jest to ustawowe określenie wyodrębnionej części wód, której zasadnicza cecha polega na tym, że została utworzona w wyniku działalności człowieka.