Szkoły za granicą

„Szkoły za granicą” to pojęcie używane w ustawie „Karta Nauczyciela” na określenie zagranicznych jednostek i form działalności edukacyjnej, które spełniają warunki wskazane w tej ustawie. Nie chodzi wyłącznie o każdą placówkę znajdującą się poza Polską, lecz o podmioty należące do jednej z dwóch kategorii.

Pierwszą kategorię stanowią szkoły działające w ramach systemu oświaty innego państwa. Oznacza to placówki, których funkcjonowanie jest związane z zagranicznym systemem edukacji, a nie tylko z ich fizycznym położeniem poza terytorium Polski. Drugą kategorią są inne formy nauczania, a więc działalność edukacyjna, która nie musi być prowadzona w formie szkoły, jeżeli prowadzi ją organizacja społeczna zarejestrowana za granicą. W tym przypadku istotne są dwa elementy: nauczanie oraz zagraniczna rejestracja organizacji.

Definicja obejmuje zatem zarówno szkoły działające w obcych systemach oświaty, jak i określone przedsięwzięcia edukacyjne prowadzone przez zagraniczne organizacje społeczne. Obie kategorie są rozłączne, dlatego forma szkoły nie jest wymagana w drugim przypadku. Jednocześnie sama działalność poza Polską nie wystarcza do zakwalifikowania danego podmiotu jako „szkoły za granicą”, jeżeli nie jest on związany z systemem oświaty innego państwa albo nie jest prowadzony przez organizację społeczną zarejestrowaną za granicą.

W ustawie „Karta Nauczyciela” pojęcie to pełni funkcję porządkującą. Wyznacza krąg zagranicznych szkół i form nauczania, do których mogą odnosić się przepisy posługujące się tym określeniem. W praktyce pozwala ustalić, czy dana placówka lub działalność edukacyjna mieści się w ustawowej kategorii, a tym samym czy może być uwzględniana przy stosowaniu odpowiednich regulacji dotyczących nauczycieli i organizacji nauczania. Znaczenie ma więc nie tylko miejsce prowadzenia zajęć, lecz także charakter placówki, jej powiązanie z zagranicznym systemem oświaty albo status organizacji, która prowadzi nauczanie.