Szczepienie ochronne

„Szczepienie ochronne” oznacza działanie polegające na podaniu szczepionki skierowanej przeciw określonej chorobie zakaźnej, aby wywołać u osoby szczepionej odporność uzyskaną w sposób sztuczny. Pojęcie obejmuje więc trzy podstawowe elementy: zastosowanie szczepionki, jej związek z konkretną chorobą zakaźną oraz cel w postaci uodpornienia. Nie chodzi zatem o każde podanie szczepionki, lecz o takie, które służy zapobieganiu danej chorobie poprzez wywołanie odpowiedzi ochronnej organizmu.

Definicja tego pojęcia znajduje się w ustawie „o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi”. Ma ona znaczenie porządkujące, ponieważ wskazuje, jakie działanie jest uznawane za szczepienie ochronne na potrzeby przepisów dotyczących zapobiegania zakażeniom. Dzięki temu pojęcie może być stosowane zarówno przy określaniu zasad wykonywania szczepień, jak i przy wskazywaniu osób lub grup objętych programami szczepień.

W praktyce szczepienia ochronne mogą być powiązane z obowiązkiem poddania się szczepieniu, działaniami egzekucyjnymi oraz odpowiedzialnością za niewykonanie takiego obowiązku. Pojęcie występuje również w regulacjach dotyczących służby wojskowej, gdzie może odnosić się do programów szczepień dla żołnierzy zawodowych, a także w przepisach odnoszących się do zapobiegania określonym zakażeniom, w tym zakażeniom meningokokowym i COVID-19. Jest używane również przy określaniu uprawnień pracownika związanych z czasem potrzebnym na wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych. W przepisach dotyczących Policji odnosiło się natomiast do szczepienia przeciwko szkodliwemu czynnikowi biologicznemu. W każdym z tych przypadków kluczowe pozostaje to, że szczepienie ma charakter zapobiegawczy i prowadzi do sztucznego uodpornienia przeciw chorobie zakaźnej.