System zarządzania bezpieczeństwem

System zarządzania bezpieczeństwem to uporządkowany sposób organizowania i prowadzenia działalności kolejowej tak, aby była ona zarządzana z uwzględnieniem bezpieczeństwa. Pojęcie to, zdefiniowane w ustawie „Transport kolejowy”, odnosi się do rozwiązań stosowanych przez zarządcę infrastruktury oraz przewoźnika kolejowego. Nie oznacza wyłącznie pojedynczego dokumentu ani jednego działania, lecz całość przyjętych zasad, zasobów i sposobów postępowania, które wspólnie tworzą ramy bezpiecznego wykonywania zadań.

Na system składają się trzy podstawowe elementy:

• organizacja, czyli ustalenie sposobu działania danej jednostki, podziału zadań oraz zasad współpracy przy wykonywaniu działalności kolejowej;
• środki, a więc rozwiązania i zasoby wykorzystywane do realizacji zadań związanych z bezpieczeństwem;
• procedury, czyli przyjęte i uporządkowane sposoby postępowania w określonych sytuacjach i przy wykonywaniu określonych czynności.

Elementy te powinny być ze sobą powiązane i dostosowane do działalności podmiotu, który je stosuje. Inne zadania i zagrożenia wiążą się z zarządzaniem infrastrukturą, a inne z prowadzeniem przewozów kolejowych, dlatego system ma służyć bezpiecznemu zarządzaniu konkretną działalnością danego zarządcy albo przewoźnika.

W praktyce system zarządzania bezpieczeństwem porządkuje sposób podejmowania działań i sprawia, że kwestie bezpieczeństwa są uwzględniane w organizacji pracy, wykorzystywanych zasobach oraz codziennych procedurach. Jego znaczenie polega na tym, że bezpieczeństwo nie jest traktowane jako przypadkowy rezultat pojedynczych decyzji, lecz jako stały element zarządzania działalnością kolejową. Dzięki temu osoby i jednostki uczestniczące w wykonywaniu zadań mogą działać według przyjętych reguł, z wykorzystaniem określonych środków i w ramach ustalonej organizacji. W ustawie pojęcie wskazuje więc na podstawowy model, za pomocą którego zarządca infrastruktury i przewoźnik kolejowy mają organizować swoje działanie w sposób ukierunkowany na zapewnienie bezpieczeństwa.