Uczestnik piaskownicy regulacyjnej może zwrócić się do Komisji o wydanie opinii indywidualnej dotyczącej systemu sztucznej inteligencji objętego jego projektem. Ma na to 90 dni od dnia doręczenia potwierdzenia uczestnictwa w piaskownicy. Wniosek powinien spełniać wymagania określone w przepisach wskazanych w ustawie. Komisja powinna wydać opinię w ciągu 14 dni od złożenia wniosku. Jeżeli wniosek zawiera braki, Komisja wzywa do ich uzupełnienia. Uczestnik ma na to 7 dni od doręczenia wezwania. Brak uzupełnienia w tym terminie powoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym wnioskodawca jest powiadamiany. W odniesieniu do tej opinii nie stosuje się ponadto niektórych przepisów wskazanych w ustawie.

o systemach sztucznej inteligencji

Przepis pozwala Komisji nadać swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że decyzja może być wykonywana od razu, jeżeli Komisja uzna to za potrzebne. Nie jest to obowiązek Komisji, lecz uprawnienie, z którego może skorzystać w związku z prowadzonym postępowaniem dotyczącym systemu sztucznej inteligencji. Przy podejmowaniu tej decyzji Komisja musi uwzględnić szkody już stwierdzone w toku postępowania albo takie, których wystąpienie jest wysoce prawdopodobne. Chodzi o szkody dla życia, zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych osób fizycznych. Zagrożenia te muszą wynikać z wprowadzenia systemu do obrotu, oddania go do użytku albo jego stosowania. Przepis wskazuje więc, że szybkość wykonania decyzji może być uzasadniona przede wszystkim potrzebą ograniczenia poważnych zagrożeń dla ludzi.

Przepis zmienia regulację dotyczącą działalności Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. Po zmianie przepisów w sprawozdaniu z działalności trzeba wyodrębnić część poświęconą wykorzystywaniu systemów sztucznej inteligencji do realizacji zadań Agencji. Informacja o tym obszarze powinna więc zostać przedstawiona w odrębnej części sprawozdania, a nie tylko jako element ogólnego opisu działalności. W praktyce sprawozdanie ma osobno przedstawiać wykorzystanie systemów sztucznej inteligencji w działalności Agencji. Przepis nie określa jednak, jakie dokładnie dane ma zawierać ta część, jak szczegółowy ma być opis ani w jakiej formie należy ją przygotować. Nie ustanawia też innych obowiązków dotyczących samych systemów. Reguluje wyłącznie sposób przedstawienia informacji o ich wykorzystaniu w sprawozdaniu z działalności.

Przepis rozszerza znaczenie notyfikacji w ustawie dotyczącej Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Obejmuje ona także działania prowadzone na podstawie przepisów o sztucznej inteligencji, ale tylko w odniesieniu do określonych wyrobów medycznych i wyrobów do diagnostyki in vitro. Chodzi o wyroby, których elementem związanym z bezpieczeństwem jest system sztucznej inteligencji albo które same są takim systemem. Zmiana poszerza również zakres zadań Urzędu. Urząd ma współpracować z organem notyfikującym wskazanym w przepisach o systemach sztucznej inteligencji. W ramach tej współpracy będzie między innymi przekazywać informacje dotyczące notyfikacji. W praktyce oznacza to powiązanie zadań Urzędu związanych z wyrobami medycznymi z procedurami dotyczącymi systemów sztucznej inteligencji wykorzystywanych w takich wyrobach.

Komisja współpracuje z różnymi organami zależnie od rodzaju sprawy dotyczącej systemów sztucznej inteligencji. W sprawach finansowych współdziała z Komisją Nadzoru Finansowego, a w sprawach nadzoru rynku i kontroli celnej z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz właściwymi organami nadzoru rynku i organami celnymi. Przy ochronie danych osobowych współpracuje z Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych. W zakresie praw podstawowych i obowiązków wynikających z prawa Unii współdziała także z innymi krajowymi organami i podmiotami publicznymi. Przepis przewiduje również współpracę z ministrami, organami odpowiedzialnymi za cyberbezpieczeństwo, organami właściwymi w sprawach produktów leczniczych, koordynatorem do spraw usług cyfrowych, Krajową Radą Radiofonii i Telewizji, Urzędem Patentowym oraz Prokuratorem Generalnym. Dzięki temu sprawy są kierowane do instytucji właściwych dla danego obszaru, między innymi mediów, własności intelektualnej, ochrony zdrowia i ścigania przestępstw. Komisja współpracuje także z instytucjami Unii Europejskiej i organami państw członkowskich, na zasadach określonych w unijnych przepisach.

Ustawa obejmuje podmioty objęte rozporządzeniem dotyczącym sztucznej inteligencji. Nie stosuje się jej jednak do osób fizycznych w zakresie obowiązków użytkowników systemów, jeżeli korzystają one ze sztucznej inteligencji wyłącznie prywatnie. Warunkiem jest także brak związku tego korzystania z działalnością zarobkową, gospodarczą, rolniczą lub innymi rodzajami aktywności wymienionymi w przepisie. Sam prywatny charakter korzystania nie wystarczy, jeżeli używanie systemu wiąże się z taką działalnością. Wyłączone są również organy publiczne wskazane w rozporządzeniu. Oznacza to, że ustawa co do zasady nie nakłada na te osoby i organy obowiązków wynikających z jej przepisów. Jeżeli ustawa nie wprowadza szczególnego wyjątku, jej regulacje dotyczą także modeli sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia. Zakres ustawy obejmuje więc nie tylko konkretne systemy, lecz także takie modele, o ile przepisy nie stanowią inaczej.

Przepis nie tworzy samodzielnych definicji najważniejszych pojęć związanych ze sztuczną inteligencją. Wskazuje, że należy je rozumieć tak, jak zostały określone w odpowiednich przepisach rozporządzenia dotyczącego sztucznej inteligencji. Dotyczy to między innymi systemu sztucznej inteligencji, ryzyka, dostawcy, operatora oraz wprowadzenia do obrotu. Takie odesłanie obejmuje także pojęcia związane z kontrolą i oceną systemów, w tym wycofanie systemu z użytku lub z rynku, ocenę zgodności, jednostkę notyfikowaną, organ nadzoru rynku i właściwy organ krajowy. W przepisie wskazano również znaczenie pojęć „piaskownica regulacyjna” oraz „model sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia”. W praktyce oznacza to, że przy stosowaniu ustawy trzeba sprawdzać znaczenie tych terminów w rozporządzeniu, zamiast nadawać im własne, potoczne znaczenie.

Przepis określa, jakie dane osobowe mogą być przetwarzane przez Komisję w związku z nadzorem nad systemami sztucznej inteligencji. Obejmuje to dane użytkowników systemów informacyjnych, użytkowników telekomunikacyjnych urządzeń końcowych oraz dane dotyczące takich urządzeń. Chodzi także o dane gromadzone przez operatorów usług kluczowych i dostawców usług cyfrowych w związku ze świadczeniem usług, a także przez podmioty kluczowe i ważne oraz podmioty publiczne w związku z wykonywaniem ich zadań. Zakres ten dotyczy wyłącznie danych pozyskanych w związku ze sprawowaniem nadzoru. W przypadku danych gromadzonych przez operatorów, dostawców oraz podmioty kluczowe i ważne wyłączone są informacje objęte tajemnicą komunikacji elektronicznej. Oznacza to, że przepis nie obejmuje tej szczególnej kategorii informacji.

Przepis wskazuje, że Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji jest organem nadzoru rynku w zakresie systemów sztucznej inteligencji. W praktyce oznacza to, że Komisja została wyznaczona do wykonywania funkcji nadzorczych dotyczących tych systemów. Sam przepis nie określa jednak szczegółowo, jakie czynności kontrolne może podejmować ani jakie rozstrzygnięcia może wydawać. Komisja pełni również rolę pojedynczego punktu kontaktowego przewidzianego w przywołanym rozporządzeniu. Jest więc wskazanym miejscem kontaktu w sprawach objętych tym rozporządzeniem, związanych z systemami sztucznej inteligencji. Ponadto może używać pieczęci urzędowej z godłem państwowym. Przepis potwierdza tym samym jej formalny status i możliwość posługiwania się urzędową pieczęcią.

Minister właściwy do spraw informatyzacji pełni funkcję organu notyfikującego. Oznacza to, że na wniosek jednostki oceniającej zgodność dokonuje jej notyfikacji, czyli zgłasza ją jako podmiot uprawniony do udziału w ocenie zgodności systemów sztucznej inteligencji. Minister jest także organem właściwym do udzielenia autoryzacji tej jednostce. Przy wykonywaniu tych zadań stosuje się zasady określone w przepisach unijnych oraz odpowiednio przepisy dotyczące systemu oceny zgodności i nadzoru rynku. Polskie Centrum Akredytacji wspiera ministra w opracowywaniu procedur dotyczących oceny, wyznaczania i notyfikowania jednostek. Wspólnie z ministrem przygotowuje również szczegółowy program ich akredytacji i może go aktualizować. Centrum przekazuje ministrowi informacje o wnioskach o akredytację, udzielonych akredytacjach, zmianach ich zakresu, zawieszeniu oraz cofnięciu. Informację należy przekazać w ciągu 14 dni od podjęcia odpowiedniej decyzji. Do akredytacji, autoryzacji i notyfikacji stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące oceny zgodności i nadzoru rynku.

System sztucznej inteligencji

System sztucznej inteligencji w przepisach

o systemach sztucznej inteligencji10 przepisów