Zapis zwykły pozwala spadkodawcy przekazać konkretne przysporzenie oznaczonej osobie bez czynienia jej spadkobiercą. Obciążony nie jest spadek jako masa, lecz konkretna osoba, która ma spełnić świadczenie majątkowe.

### Najważniejsze punkty

- Zapis ustanawia się w rozrządzeniu testamentowym; nie da się go zastrzec inaczej.
- Skutkiem jest zobowiązanie obciążonego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby.
- Obciążonym może być zarówno spadkobierca ustawowy, jak i testamentowy.
- Zapisobierca nie nabywa przedmiotu zapisu samym otwarciem spadku; przysługuje mu roszczenie wobec obciążonego.
- Dalszy zapis polega na obciążeniu zapisem zwykłym samego zapisobiercy, co tworzy kolejne ogniwo tego samego mechanizmu.

### W praktyce

Świadczenie musi być określone i majątkowe, więc polecenia dotyczące zachowania czy sfery niemajątkowej realizuje się inną konstrukcją. Przy dalszym zapisie ciężar obciążonego zapisobiercy ma naturalną granicę w wartości tego, co sam otrzymał, bo zapis jest przysporzeniem, a nie źródłem dodatkowego obciążenia jego własnego majątku.

Kodeks cywilny

Art. 567 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje postępowanie sądowe dotyczące podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami. Przepis ten jest kluczowy dla rozstrzygania sporów majątkowych po rozwodzie lub separacji, a także w przypadku ustania wspólności majątkowej z innych przyczyn.

**1. Zakres regulacji**

Art. 567 § 1 k.p.c. określa, że w postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd rozstrzyga także o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym. Oznacza to, że sąd może orzec, iż udziały małżonków w majątku wspólnym nie są równe, jeżeli jeden z małżonków wykaże, że istnieją ku temu ważne powody. Przykładem takich powodów mogą być różnice w przyczynianiu się do powstania majątku wspólnego, np. poprzez pracę zawodową, wkład finansowy, czy też opiekę nad dziećmi i prowadzenie gospodarstwa domowego.

**2. Zwrot wydatków, nakładów i innych świadczeń**

Przepis ten przewiduje również, że sąd rozstrzyga o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi. Jest to istotne, gdyż w trakcie trwania małżeństwa mogą wystąpić sytuacje, w których małżonkowie dokonują wydatków z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego jednego z nich (np. remont mieszkania należącego do majątku osobistego jednego z małżonków) lub odwrotnie (np. spłata kredytu hipotecznego z majątku osobistego na rzecz majątku wspólnego).

**3. Postanowienie wstępne**

W razie sporu co do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, sąd może orzec postanowieniem wstępnym. Postanowienie wstępne ma na celu rozstrzygnięcie kwestii spornych przed przystąpieniem do właściwego podziału majątku. Jest to narzędzie, które pozwala na uporządkowanie i wyjaśnienie kluczowych kwestii przed podjęciem decyzji o podziale majątku.

**4. Odpowiednie stosowanie przepisów o dziale spadku**

Art. 567 § 2 k.p.c. stanowi, że do postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku. Oznacza to, że przepisy dotyczące działu spadku, które regulują podział majątku spadkowego między spadkobierców, mają zastosowanie również do podziału majątku wspólnego małżonków. Przepisy te obejmują m.in. zasady dotyczące wyceny składników majątku, podziału majątku w naturze oraz rozliczeń między stronami.

**Podsumowanie**

Art. 567 k.p.c. jest kluczowym przepisem regulującym postępowanie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami. Przepis ten zapewnia kompleksowe rozwiązania dotyczące ustalania nierównych udziałów małżonków, zwrotu wydatków i nakładów oraz odpowiedniego stosowania przepisów o dziale spadku. Dzięki temu możliwe jest sprawiedliwe i zgodne z prawem rozstrzygnięcie sporów majątkowych po zakończeniu wspólności majątkowej.

Kodeks postępowania cywilnego

Wprowadzenie nowego punktu 9 do art. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest istotnym krokiem w kontekście regulacji dotyczących fundacji rodzinnych. Zmiana ta ma na celu uwzględnienie specyficznych przypadków nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w ramach działalności fundacji rodzinnej, co jest nowym elementem w polskim systemie prawnym.

### Analiza treści nowego punktu 9:

1. **Zakres przedmiotowy**:
   - Nowy punkt 9 odnosi się do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które są przedmiotem świadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej.
   - Obejmuje również mienie otrzymane w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej albo fundacji rodzinnej w organizacji.

2. **Fundacja rodzinna**:
   - Fundacja rodzinna jest nową instytucją w polskim prawie, wprowadzoną ustawą z dnia 26 stycznia 2023 r. Jej celem jest zarządzanie majątkiem rodzinnym i jego ochrona przed rozdrobnieniem.
   - Fundacja rodzinna może świadczyć na rzecz beneficjentów określone świadczenia, które mogą obejmować przekazanie własności rzeczy lub praw majątkowych.

3. **Podatkowe implikacje**:
   - Dodanie punktu 9 do art. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn wskazuje, że nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w ramach świadczeń fundacji rodzinnej będzie podlegać regulacjom tej ustawy.
   - Oznacza to, że takie nabycie może być objęte obowiązkiem podatkowym, chyba że przepisy przewidują zwolnienia lub preferencje podatkowe.

4. **Rozwiązanie fundacji**:
   - W przypadku rozwiązania fundacji rodzinnej, mienie przekazywane beneficjentom również będzie podlegać regulacjom podatkowym określonym w ustawie o podatku od spadków i darowizn.
   - Jest to istotne z punktu widzenia beneficjentów, którzy muszą być świadomi potencjalnych zobowiązań podatkowych związanych z otrzymanym mieniem.

### Wnioski:

Dodanie punktu 9 do art. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest krokiem mającym na celu dostosowanie przepisów podatkowych do nowej instytucji, jaką jest fundacja rodzinna. Wprowadzenie tego przepisu ma na celu zapewnienie jasności i przejrzystości w zakresie opodatkowania nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych w ramach działalności fundacji rodzinnej oraz w przypadku jej rozwiązania.

Beneficjenci fundacji rodzinnych powinni być świadomi nowych regulacji i potencjalnych zobowiązań podatkowych, aby móc odpowiednio planować swoje działania i unikać nieprzewidzianych obciążeń finansowych. Warto również zwrócić uwagę na ewentualne zwolnienia lub preferencje podatkowe, które mogą być przewidziane w przepisach szczególnych dotyczących fundacji rodzinnych.

Świadczenie majątkowe

Świadczenie majątkowe w przepisach

Kodeks cywilny1 przepis

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

o fundacji rodzinnej1 przepis