Suma ubezpieczenia

Suma ubezpieczenia to określona w umowie ubezpieczenia kwota stanowiąca co do zasady górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela. Wyznacza maksymalną wysokość świadczeń, które mogą zostać wypłacone w związku ze zdarzeniem objętym ochroną. Jej wysokość, waluta, sposób wykorzystania oraz zasady odnowienia ustalane są w umowie, ogólnych warunkach ubezpieczenia albo wynikają z przepisów szczególnych.

W ubezpieczeniach majątkowych suma ubezpieczenia odnosi się najczęściej do wartości ubezpieczonego mienia lub przewidywanego rozmiaru ryzyka. Odszkodowanie powinno odpowiadać wysokości poniesionej szkody, jednak co do zasady nie może przekroczyć sumy ubezpieczenia. Jeżeli suma jest niższa od wartości mienia, może wystąpić niedoubezpieczenie, a wypłata może nie pokryć całej straty. Zmniejszenie sumy ubezpieczenia może powodować odpowiednie zmniejszenie składki. W umowie można także określić udział własny, franszyzę lub limit dla poszczególnych rodzajów szkód, przez co rzeczywista wypłata może być niższa od całej sumy ubezpieczenia.

W ubezpieczeniach osobowych suma ubezpieczenia określa zazwyczaj wysokość świadczenia należnego w razie zajścia wskazanego zdarzenia, na przykład wypadku, trwałego uszczerbku na zdrowiu albo śmierci. W takim przypadku świadczenie może być ustalane według zasad przewidzianych w umowie i nie musi odpowiadać wartości szkody majątkowej. W ubezpieczeniach odpowiedzialności cywilnej podobną funkcję pełni suma gwarancyjna, czyli maksymalny poziom odpowiedzialności ubezpieczyciela za roszczenia osób poszkodowanych.

Suma ubezpieczenia może dotyczyć jednego zdarzenia, całego okresu ochrony albo wszystkich zdarzeń objętych umową. W przepisach szczególnych może mieć charakter minimalny, co oznacza, że podmiot wykonujący określoną działalność musi zapewnić ochronę co najmniej do wskazanej kwoty. Rozwiązania takie występują między innymi przy ubezpieczeniu podróżnych, ubezpieczeniu statków od odpowiedzialności za roszczenia morskie oraz ubezpieczeniach następstw nieszczęśliwych wypadków. Wysokość wymaganej sumy może być ustalana według określonego wzoru lub przeliczana z zastosowaniem kursu euro. Termin występuje między innymi w Kodeksie cywilnym i Kodeksie morskim.