Substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego

„Substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego” to kategoria używana w ustawie „Prawo wodne” do wskazania takich substancji lub ich grup, które mogą powodować szczególnie poważne zagrożenie dla wód i organizmów związanych ze środowiskiem wodnym. Nie chodzi więc o każdą substancję potencjalnie szkodliwą, lecz o substancje spełniające określone przesłanki.

Do tej kategorii należą przede wszystkim substancje lub grupy substancji, które łącznie mają trzy cechy:

• są toksyczne, czyli mogą wywoływać szkodliwe skutki dla organizmów,
• są trwałe, a więc nie ulegają łatwo rozkładowi i mogą długo utrzymywać się w środowisku,
• są zdolne do bioakumulacji, czyli mogą gromadzić się w organizmach, zamiast być szybko usuwane.

Definicja obejmuje także inne substancje lub grupy substancji, które nie muszą mieć wszystkich wskazanych cech, ale których poziom osiąga stan niepokojący. Oznacza to, że znaczenie ma nie tylko sam rodzaj substancji, lecz również poziom jej występowania w środowisku wodnym. W takim przypadku podstawą zakwalifikowania substancji do omawianej kategorii jest stwierdzenie, że jej obecność osiągnęła poziom wymagający szczególnej uwagi.

Pojęcie służy uporządkowaniu i wyodrębnieniu substancji, które ze względu na swoje właściwości albo poziom występowania wymagają szczególnego uwzględnienia w ochronie wód. Pozwala odróżnić zwykłe zagrożenia od zagrożeń o szczególnym charakterze, zwłaszcza takich, które mogą utrzymywać się w środowisku, kumulować w organizmach lub wynikać z niepokojącego poziomu danej substancji. W praktyce ma znaczenie przy ocenie stanu środowiska wodnego oraz przy ustalaniu, na jakie substancje należy zwracać szczególną uwagę w działaniach służących ochronie wód.